- Gebied
- Europa
- Oorsprong
- Zuidoost-Europa en Centraal-Azië; nu verspreid over Europa en Noord-Amerika. Leonurus cardiaca
- Engelse naam
- Motherwort
Europa · Kruid · № 82
Leonurus cardiaca
Kruid · Europa
Hartgespan
Leonurus cardiaca
Traditioneel gebruikt bij hartkloppingen door spanning, nervositeit en menstruatieklachten. Klinisch onderzoek is schaars.
Veiligheid en aandachtspunten
Hartklachten altijd medisch laten beoordelen. Niet in de zwangerschap gebruiken; voorzichtig met hartmedicatie en bloedverdunners.
Waarschuwingen per traditie (3)
- Kruidengeneeskunde wereldwijd: Niet bij zwangerschap (wel tijdens bevalling).
- Westerse kruidengeneeskunde: Tinctuur niet bij zwangerschap/borstvoeding, niet met kalmerende of hartmedicatie.
- Chinese materia medica: Niet tijdens zwangerschap of bij bloed- of yin-tekort.
Bereiding
Het bloeiende kruid als thee of tinctuur; de smaak is bitter. Hier staat geen dosering.
Gebruik in tradities
De Latijnse naam cardiaca verwijst naar het hart. Ody noemt de Engelse naam motherwort, naar het gebruik rond bevalling en kraamtijd. In China wordt het verwante yi mu cao (Leonurus japonicus) voor vergelijkbare doelen gebruikt.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Kruidengeneeskunde wereldwijd
Toegeschreven werking
Baarmoederstimulerend, ontspannend, hartversterkend, windverdrijvend.
Bereiding en hoeveelheid
Thee als tonicum bij overgangsklachten, angst en hartzwakte; met kruidnagel tijdens de bevalling; na de bevalling om de baarmoeder te herstellen; siroop; tinctuur met meidoorn; vaginale spoeling; zaden als afkooksel bij menstruatiestoornissen en oogbad.
Let op: Niet bij zwangerschap (wel tijdens bevalling).
Westerse kruidengeneeskunde
Toegeschreven werking
Zweetdrijvend, krampwerend, versterkend, zenuwversterkend, menstruatiebevorderend; kalmeert het sympathische zenuwstelsel en hartkloppingen door stress, kan bloeddruk verlagen, stimuleert menstruatie, verlaagt hardnekkige koorts.
Bereiding en hoeveelheid
Thee: 1–2 tl per kop, 8–10 min, 1–3 koppen per dag (3 koppen bij koorts); tinctuur 1–3 pipetten 1–3x per dag (hart: 10–20 druppels meerdere keren per dag); kompres (4 el per halve liter, 4 uur).
Let op: Tinctuur niet bij zwangerschap/borstvoeding, niet met kalmerende of hartmedicatie.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- scherp, bitter, licht koud
- Meridianen
- hart, lever, blaas
Toegeschreven werking
Het Chinese hartgespan (yi mu cao, Leonurus japonicus) laat het bloed stromen en regelt de menstruatie bij pijn, uitblijvende menstruatie, bloeding na de bevalling en knobbels door bloedstagnatie, en bevordert het plassen bij oedeem en bloed in de urine. De naam betekent 'goed voor de moeder'.
Bereiding en hoeveelheid
Traditionele dosering: 9–30 g per dag, meestal in afkooksel. Oogst bij volle bloei. Het zaad wordt met moerbeiblad bij hoge bloeddruk gebruikt.
Combinaties
- Met dang gui na de bevalling
- Met dan shen en meidoornbes bij hartklachten
Let op: Niet tijdens zwangerschap of bij bloed- of yin-tekort.