Yoco

Paullinia yoco

Houtige liaan uit de zeepboomfamilie, verwant aan guarana. De bast bevat cafeïne en theobromine; gemeten werd 0,1 tot 3,6 procent cafeïne, het meest in de binnenbast van de stam. Het is een van de weinige planten waarvan de bast en niet het zaad of blad een cafeïnedrank geeft.

Veiligheid en aandachtspunten

Bevat cafeïne: niet bij hartritmestoornissen, hoge bloeddruk, angst of slapeloosheid, en bij zwangerschap hoogstens een kleine hoeveelheid. Een sterke of grote hoeveelheid werkt als braakmiddel. Niet samen met andere cafeïnedranken. Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.

Waarschuwingen per traditie (1)

Kamëntšá- en Inga-geneeskunde (Sibundoy): Bevat cafeïne: niet bij hartritmestoornissen, hoge bloeddruk of zwangerschap. Veel ervan werkt als braakmiddel.

Bereiding

De binnenbast van een vers stuk stam in koud water raspen en kneden, de vezels eruit halen en het bittere, geelbruine sap 's ochtends drinken.

Gebruik in tradities

Bij de Siona, Kofán, Secoya en Inga van de Putumayo is yoco het eerste wat men 's ochtends drinkt, vóór het eten, en nog een keer voor de jacht, de visvangst of een lange tocht door het bos. Op reis gaan altijd stukken liaan mee. Schultes schreef dat iemand er twee dagen zonder eten op kon lopen, en dat een groep verhuisde als de yoco in de buurt op was. Een jongen zoekt de liaan, maar een genezer gaat mee en vraagt de plant om vergeving voordat ze wordt gekapt. De mensen onderscheiden tientallen soorten yoco, zoals witte en rode. Tegenwoordig planten Siona, Kofán en Siekopai yoco ook zelf aan.

Toepassingen

Gebruik per traditie

Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.

Kamëntšá- en Inga-geneeskunde (Sibundoy)

Toegeschreven werking

Opwekkend middel bij het begin van de dag en voor de jacht of een tocht, bij de Inga van de laaglanden en hun buren de Siona en Kofán.

Bereiding en hoeveelheid

De binnenbast in koud water raspen en kneden en het sap uitknijpen; 's ochtends vroeg een kalebas vol, een half uur later nog een.

Let op: Bevat cafeïne: niet bij hartritmestoornissen, hoge bloeddruk of zwangerschap. Veel ervan werkt als braakmiddel.

Bronnen

Alle kruiden uit Zuid-Amerika →