- Gebied
- Europa
- Oorsprong
- Balkan, Klein-Azië en de Kaukasus; nu in heel Europa en Noord-Amerika als tuinplant verwilderd. Tanacetum parthenium
- Engelse naam
- Feverfew
Europa · Kruid · № 96
Tanacetum parthenium
Kruid · Europa
Moederkruid
Tanacetum parthenium
Het best bekend als middel ter voorkoming van migraine. NCCIH meldt dat het bewijs tegenstrijdig is: sommige studies vinden een klein effect, andere niet.
Veiligheid en aandachtspunten
Kan mondzweertjes en maagklachten geven. Plotseling stoppen kan hoofdpijn uitlokken. Niet gebruiken in de zwangerschap, met bloedverdunners of bij allergie voor composieten.
Waarschuwingen per traditie (3)
- Kruidengeneeskunde wereldwijd: Niet met bloedverdunners.
- Natuurlijke huid- en haarverzorging: Niet tijdens zwangerschap. Kan bij gevoelige mensen mondirritatie geven.
- Westerse kruiden in de Chinese geneeskunde: Alleen bij overmaat aan hitte, niet bij kou of zwakte. Kan bij gevoelige mensen uitslag of zweertjes in de mond geven. Niet tijdens zwangerschap.
Bereiding
Vers blad, gedroogd blad in capsules of als extract. Hier staat geen dosering.
Gebruik in tradities
De Engelse naam feverfew komt van het Latijnse febrifugia ('koortsverdrijver'). Ody vermeldt dat het in de jaren 1970 in Groot-Brittannië opnieuw populair werd bij migrainepatiënten.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Kruidengeneeskunde wereldwijd
Toegeschreven werking
Ontstekingsremmend, vaatverwijdend, ontspannend, spijsverteringsbevorderend, menstruatiebevorderend, ontwormend.
Bereiding en hoeveelheid
Eén vers blad per dag ter voorkoming van migraine; tinctuur 5–10 druppels elk half uur bij beginnende 'koude' migraine; tot 2 ml 3x per dag bij acute reumatoïde artritis; gebakken kruid als buikkompres bij koliek; zwakke thee (15 g op 500 ml) na de bevalling en bij menstruatiepijn; vers blad kan mondzweren geven.
Let op: Niet met bloedverdunners.
Natuurlijke huid- en haarverzorging
Toegeschreven werking
Wordt van oudsher gebruikt bij hoofdpijn en migraine; onderzoek naar het voorkomen van migraine geeft wisselende resultaten.
Bereiding en hoeveelheid
Inwendig: een kleine hoeveelheid gedroogd blad in een kruidenthee bij hoofdpijn, samen met citroenmelisse, lavendel en kamille (zie het recept).
Let op: Niet tijdens zwangerschap. Kan bij gevoelige mensen mondirritatie geven.
Westerse kruiden in de Chinese geneeskunde
- Aard en smaak
- bitter, licht scherp, koud
- Meridianen
- lever, maag
Toegeschreven werking
Koelt de lever en voert 'vuur' af: migraine door vaatverwijding, rode ogen, rood gezicht en oren, onrust en ergernis; ook als levervuur de long aantast, met hoest, benauwdheid, brandende pijn in borst en flanken en ongeduld. Koelt hitte in rode, gezwollen, pijnlijke gewrichten. Koelt de maag bij kiespijn, bloedend tandvlees, maagpijn, een bittere smaak in de mond en een rode tong met geel beslag.
Bereiding en hoeveelheid
1–7 g als kort afkooksel of infusie, of 1–3 ml tinctuur (verse plant werkt beter dan gedroogde). Goed gedroogd kruid bevat ongeveer evenveel bloemen als blad en nauwelijks stengel; het blad is groen en de bloemen wit en geel, niet bruin. Veel losse bloemhoofdjes in de zak wijzen op te laat geplukt of te sterk gedroogd kruid.
Combinaties
- Met gentiaan bij leverhitte die naar het hoofd stijgt (pijnlijk rood gezicht, rode ogen, hoofdpijn, ook hoofdpijn door galblaashitte)
- Met echinacea en cayennepeper als hitte het bloed bereikt en vlekkerige uitslag geeft
Let op: Alleen bij overmaat aan hitte, niet bij kou of zwakte. Kan bij gevoelige mensen uitslag of zweertjes in de mond geven. Niet tijdens zwangerschap.
Volksgeloof en kruidenmagie
Symbolische betekenissen uit volksgebruik en hedendaagse kruidenmagie. Het zijn overgeleverde associaties, geen werking.
Beschermt tegen ongelukken en verkoudheid (meedragen), creëert rust als wierook bij meditatie, liefde, trouw, bescherming, genezing.
Kruidenmagie en rituelen
Toegeschreven werking
In de kruidenmagie verbonden met bescherming, gezondheid en rust in huis.
Bereiding en hoeveelheid
De naam zegt het al: in de Europese volksgeneeskunde was moederkruid een vrouwenkruid, gebruikt rond menstruatie en bevalling. De Engelse naam feverfew komt van het Latijnse febrifugia, 'koortsverdrijver'. Men plantte het rond het huis om de lucht te zuiveren.
- Recepten
- Hoofdpijnthee