- Gebied
- Noord-Amerika
- Oorsprong
- Prairies en open bossen van het zuiden van Canada en het midden en oosten van de Verenigde Staten
- Tradities
- Cherokee-geneeskunde, Anishinaabe-geneeskunde
Noord-Amerika · Kruid · № 964
Polygala senega (syn. Senega officinalis)
Kruid · Noord-Amerika
Senegawortel
Polygala senega (syn. Senega officinalis)
Lage vleugeltjesbloem met witte bloemaren. De wortel bevat saponinen die slijm losmaken en hoesten opwekken; hij staat in de Europese farmacopee als middel tegen hoest.
Veiligheid en aandachtspunten
In grote hoeveelheden giftig: een te hoge dosis geeft diarree en hevig braken. Niet bij een maagzweer of zwangerschap. De wilde planten zijn op veel plaatsen overoogst: koop gekweekte wortel. Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.
Waarschuwingen per traditie (2)
- Anishinaabe-geneeskunde (Ojibwe): Een te hoge dosis geeft diarree en hevig braken. Niet bij een maagzweer of zwangerschap. Koop gekweekte wortel.
- Cherokee-geneeskunde (Tsalagi): Werkt in grotere hoeveelheden braakwekkend; een slangenbeet hoort meteen bij een arts.
Bereiding
Een snufje gedroogde, verpoederde wortel in heet water; als thee in kleine doses.
Gebruik in tradities
De naam eert de Seneca, die de wortel bij slangenbeten gebruikten. Bij de Ojibwe was het de hoofdplant van bi'jikiwuk, een middel dat een lid van de Midewiwin in een droom van gehoornde waterdieren leerde. Main'gans mengde het met de wortels van prairie-alsem, grondpruim en prairieroos, strooide een lepeltje op heet water en gaf het vier keer per dag: eerst weinig, dan meer, tot een maatje van ongeveer een eetlepel. Het werd ingenomen als opwekkend middel en tegen stuipen, en uitwendig gebruikt om bloedingen te stelpen.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Anishinaabe-geneeskunde (Ojibwe)
Toegeschreven werking
De hoofdplant van bi'jikiwuk, een middel uit een droom van een lid van de Midewiwin. Opwekkend en tegen stuipen; uitwendig om bloedingen van wonden te stelpen. Krijgers namen het mee.
Bereiding en hoeveelheid
Op ongeveer een liter heet water een lepeltje van het mengsel van prairie-alsem, grondpruim en prairieroos leggen, aan de vier windstreken, en daarop een karig lepeltje verpoederde senegawortel. Vier keer per dag innemen, eerst weinig, dan tot ongeveer een eetlepel. Ook droog, een lepeltje zonder water.
Let op: Een te hoge dosis geeft diarree en hevig braken. Niet bij een maagzweer of zwangerschap. Koop gekweekte wortel.
Cherokee-geneeskunde (Tsalagi)
Toegeschreven werking
Slijmoplossend bij borstvliesontsteking en kroep, bij verkoudheid en reuma, als zweet- en plasmiddel; bij een slangenbeet werd de wortel gekauwd en de rest op de beet gelegd.
Bereiding en hoeveelheid
Niet zelf bereiden.
Let op: Werkt in grotere hoeveelheden braakwekkend; een slangenbeet hoort meteen bij een arts.
- Bereidingswijzen
- Thee (infusie)Poeder en keuken