Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd
Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid
Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

  1. Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
  2. Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
  3. Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
  4. Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

  • Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
  • Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Azië · Kruid · № 393

    Himalaya-zilverspar

    Abies spectabilis

    Traditioneel toegeschreven

    Windverdrijvend, maagversterkend, versterkend, samentrekkend, krampwerend, slijmoplossend; bij hoest, astma, chronische bronchitis, longaandoeningen en blaascatarre; bij vergrote milt.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 457

    Himalayaceder

    Cedrus deodara

    Traditioneel toegeschreven

    Hout windverdrijvend, zweet- en urinedrijvend; schors sterk samentrekkend en koortsverlagend; bij koorts, diarree en dysenterie, long- en urineklachten, reuma, aambeien, nierstenen; olie bij huidziekten en zweren.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 480

    Hondsgras

    Cynodon dactylon

    Traditioneel toegeschreven

    Verzachtend, samentrekkend, urinedrijvend, bloedstelpend, licht laxerend; bij oedeem, bloed in de urine, braken, chronische diarree, hysterie, bloedende aambeien, blaasirritatie, blaasstenen, jicht en reuma.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Voeding · № 697

    Hyacintboon

    Lablab purpureus (syn. Dolichos lablab)

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt de milt en voert vocht af bij zomerhitte met diarree en braken.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Kruid · № 234

    Iep

    Ulmus spp.

    De binnenbast van de Europese iep is, net als die van de Amerikaanse rode iep, slijmerig en werd bij huidklachten en diarree gebruikt. Er is weinig onderzoek.

    Volksmagie en kruidenmagie+1Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 524

    Ijzerhoutboom

    Mesua ferrea

    Traditioneel toegeschreven

    Bloesems, wortel en schors bitter, aromatisch, zweetdrijvend; gedroogde bloemen samentrekkend, maagversterkend, windverdrijvend; bij zware verkoudheid, gastritis, bronchitis, braken, dysenterie, dorst, overmatig zweten, bloedende aambeien.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 461

    Indiaas laurierblad

    Cinnamomum tamala

    Traditioneel toegeschreven

    Windverdrijvend, stimulerend, urine- en zweetdrijvend, ontstoppend, melkbevorderend; bij gebrek aan eetlust, blaasklachten, droge mond, verkoudheid, diarree, misselijkheid, indigestie, winderigheid, braken.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 436

    Indiase berberis

    Berberis aristata

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkend, maagversterkend, samentrekkend, koortswerend, zweetdrijvend, zuiverend; bij malaria en wisselkoorts (vergelijkbaar met kinine), wassen van zweren, oogziekten, aambeien, klierzwellingen; laxeermiddel voor kinderen.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 499

    Indiase duivenkervel

    Fumaria indica

    Traditioneel toegeschreven

    Ontwormend, licht laxerend, verkoelend, zweet- en urinedrijvend, koortsverlagend, bloeddrukverlagend; bij syfilis, klierziekte, lepra, obstipatie, indigestie door trage lever, koorts, geelzucht, huidziekten.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Voeding · № 571

    Indiase jujube

    Zizyphus martiana

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, maagversterkend; bladeren bij gonorroe, bindvliesontsteking, steenpuisten en abcessen, pijnlijk plassen; schors bij diarree, dysenterie, koliek en tandvleesontsteking.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 504

    Indiase katoen

    Gossypium herbaceum

    Traditioneel toegeschreven

    Verzachtend, laxerend, slijmoplossend, lustopwekkend, melkbevorderend, menstruatiebevorderend; zaden bij wisselkoorts en dysenterie; olie bij reuma, sproeten, herpes, schurft, wonden, zenuwpijn; kompres op kneuzingen en brandwonden.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 543

    Indiase kino

    Pterocarpus marsupium

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, zuiverend, bloedsuikerverlagend; kino bij diarree en kiespijn; schors bij diarree en diabetes; bladeren op steenpuisten, zweren en huidziekten.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 490

    Indiase koraalboom

    Erythrina variegata

    Traditioneel toegeschreven

    Galafdrijvend, slijmoplossend, koortsverlagend, ontwormend; bij dysenterie, wormen, oogontsteking, reumatische gewrichten, leverklachten, diabetes, pijnlijke menstruatie en onvruchtbaarheid, melkbevorderend.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 548

    Indiase meekrap

    Rubia cordifolia

    Traditioneel toegeschreven

    Menstruatiebevorderend, samentrekkend, urinedrijvend, zuiverend, ontstoppend, versterkend; bij verlamming, geelzucht, urinewegobstructie, menstruatiestoornissen, borstontsteking, te weinig kraamvloed.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 553

    Indiase nachtschade

    Solanum indicum

    Traditioneel toegeschreven

    Lustopwekkend, samentrekkend, windverdrijvend, hartversterkend, urinedrijvend, slijmoplossend; bij astma, droge hoest, moeilijke bevalling, chronische koorts, koliek, wormen, pijnlijk plassen, oedeem, catarre, braken, jeuk.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 508

    Indiase sarsaparilla

    Hemidesmus indicus

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, versterkend, verzachtend, zweet- en urinedrijvend, bloedzuiverend; bij gebrek aan eetlust, indigestie, koorts, huidziekten, syfilis, witte vloed, urogenitale ziekten, chronische hoest, reumatische gewrichten.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 533

    Indiase trompetboom

    Oroxylum indicum

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, bitter tonicum, maagversterkend, pijnstillend, zweetdrijvend; bij diarree, dysenterie, acute reuma, oedeem, oorontsteking; jonge vrucht windverdrijvend, zaden laxerend.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 444

    Indiase wierook

    Boswellia serrata

    Traditioneel toegeschreven

    Verkoelend, urinedrijvend, aromatisch, verzachtend, licht laxerend, zuiverend, menstruatiebevorderend; bij chronische longziekten, diarree, dysenterie, menstruatieklachten, gonorroe, aambeien, leverstoornissen.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 454

    Indische goudenregen

    Cassia fistula

    Traditioneel toegeschreven

    Laxerend, versterkend, koortsverlagend; vruchtmoes mild laxerend (veilig voor kinderen en zwangeren); blad bij ringworm, wintertenen, reuma, aangezichtsverlamming; wortel bij koorts en hartziekten.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 309

    Jamaicaanse kornoelje

    Piscidia piscipula

    Traditioneel toegeschreven

    Kalmerend, pijnstillend.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Azië · Kruid · № 491

    Jamblang

    Eugenia jambolana

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, maagversterkend, urinedrijvend, bloedsuikerverlagend; zaden bij diabetes, schors bij chronische diarree, dysenterie, zware menstruatie, sponzig tandvlees, mondontsteking; diarree bij kinderen.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Voeding · № 764

    Japanse abrikoos

    Prunus mume

    Traditioneel toegeschreven

    Trekt samen bij chronische hoest en diarree, vult lichaamsvocht aan en werd tegen wormen gebruikt.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 788

    Japanse alant (xuan fu hua)

    Inula japonica

    Traditioneel toegeschreven

    Laat vastzittend slijm in de longen bewegen en opstandige energie van long en maag dalen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 127

    Japanse kamperfoelie

    Lonicera japonica en L. periclymenum

    De bloemknoppen (jin yin hua) zijn in de Chinese geneeskunde een belangrijk 'verkoelend' kruid bij koorts, keelpijn en verkoudheid. Laboratoriumonderzoek is er volop, goede klinische studies weinig.

    Chinese geneeskundige tradities+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 687

    Japanse klimvaren (jin sha teng)

    Lygodium japonicum

    Traditioneel toegeschreven

    Plasbevorderend bij blaasontsteking en stenen; ook bij keelpijn en bof.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 322

    Japanse kornoelje (shan zhu yu)

    Cornus officinalis

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkend, urinedrijvend, bloeddrukverlagend, antimicrobieel.

    Chinese geneeskundige tradities+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 715

    Japanse kwee (mu gua)

    Chaenomeles speciosa

    Traditioneel toegeschreven

    Ontspant pezen en spieren bij krampen en reumatische pijn en verdrijft vocht uit de maag.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 723

    Japanse mispel

    Eriobotrya japonica

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt heet slijm in de longen en laat opstandige longen- en maagenergie dalen.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 785

    Japanse struikkers

    Prunus japonica

    Traditioneel toegeschreven

    Bevochtigt de darm bij verstopping met stagnatie en bevordert het plassen bij oedeem.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 546

    Japanse wasboom

    Rhus succedanea

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, versterkend, slijmoplossend, stimulerend, galbevorderend; bij hoest, tuberculose, astma, koorts, gebrek aan eetlust, maagirritatie, diarree (ook bij kinderen met doorkomende tanden); pasta bij psoriasis.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 130

    Jatamansi

    Nardostachys jatamansi

    In de Ayurveda gebruikt als kalmerend middel bij slapeloosheid en onrust. Er is vooral dierproefonderzoek; klinisch bewijs ontbreekt.

    Ayurveda+4
  • Let op

    Azië · Kruid · № 483

    Jivanti-orchidee

    Dendrobium macraei

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, verzachtend, versterkend, verkoelend, bloeddrukverlagend; bij zwakte door zaadverlies, slangenbeten en schorpioensteken.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Voeding · № 645

    Jobstranen

    Coix lacryma-jobi

    Traditioneel toegeschreven

    Voedzaam graan dat vocht uit het lichaam verdrijft; bij artritis en reuma, plasbevorderend, en ter verlichting van een volle borst en maagzweren.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 940

    Joe-Pye-kruid

    Eutrochium purpureum en E. maculatum (syn. Eupatorium)

    Hoge, paarsroze bloeiende composieten, verwant aan het Europese koninginnekruid. Ze kunnen pyrrolizidine-alkaloïden bevatten, die bij langdurig gebruik de lever beschadigen.

    Haudenosaunee-geneeskunde+1
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 981

    Justicia pectoralis

    Justicia pectoralis (syn. Dianthera pectoralis)

    Laag, kruipend kruid uit de acanthusfamilie. Het gedroogde blad ruikt sterk naar hooi door cumarine en umbelliferon. Meldingen van tryptaminen in de plant zijn niet bevestigd.

    Tukano-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Kruid · № 458

    Jyotishmati

    Celastrus paniculatus

    Traditioneel toegeschreven

    Olie huidprikkelend; zaden zuiverend, stimulerend, zenuwversterkend, verbeteren geheugen en verstand; bij reuma, jicht, verlamming, lepra, beriberi; bladsap tegengif bij opiumvergiftiging; schors abortief.

    Ayurveda