Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd
Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid
Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

  1. Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
  2. Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
  3. Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
  4. Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

  • Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
  • Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Afrika · Kruid · № 433

    Gele orchideeboom

    Bauhinia tomentosa

    Traditioneel toegeschreven

    Tegen dysenterie, ontwormend; vrucht urinedrijvend; zaden versterkend en lustopwekkend; bij leverontsteking, dysenterie, gezwellen en wonden, slangenbeten.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 1

    Gember

    Zingiber officinale

    Helpt bij misselijkheid, stimuleert de bloedsomloop en heeft een verwarmende werking.

    Ayurveda+6Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 327

    Geurige sumak

    Rhus aromatica

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, versterkend, antidiabetisch, urinedrijvend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 274

    Gevlekte ooievaarsbek

    Geranium maculatum

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, bloedstelpend, versterkend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Europa · Kruid · № 88

    Gewone brunel

    Prunella vulgaris

    In Europa een oud wondkruid en gorgelmiddel bij keelpijn; in de Chinese geneeskunde gebruikt bij 'hitte' en gezwollen klieren. Onderzoek is grotendeels laboratoriumwerk.

    Westerse kruidengeneeskunde+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 37

    Ginkgo

    Ginkgo biloba

    Er is geen overtuigend bewijs dat ginkgo bij enige aandoening helpt. Bij dementie is een bescheiden effect mogelijk, maar de resultaten zijn wisselend.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Mineraal · № 668

    Gips

    Gypsum fibrosum (calciumsulfaat)

    Traditioneel toegeschreven

    Sterk koelend bij hoge koorts met dorst en zweten, longhitte en maagvuur.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 596

    Gladde sumak

    Rhus glabra

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, zuiverend, versterkend, wondhelend, antiseptisch; versterkt het spijsverteringskanaal (zweren, diarree), remt overmatige afscheidingen (urineverlies, nachtzweten, bloedingen), kan bloedsuiker verlagen, bij verzakkingen.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 315

    Glanzende liguster

    Ligustrum lucidum

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkend, urinedrijvend, immuunstimulerend.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Mineraal · № 698

    Glauberzout

    Mirabilitum (natriumsulfaat)

    Traditioneel toegeschreven

    Verzacht de ontlasting bij verstopping door hitte en droogte.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 649

    Glehniawortel (sha shen)

    Glehnia littoralis

    Traditioneel toegeschreven

    Voedt de longen en is goed voor de maag; bij aanhoudende droge hoest en om slijm op te lossen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Voeding · № 637

    Goji

    Lycium barbarum, L. chinense

    Traditioneel toegeschreven

    Zoet tonicum dat volgens de traditie de yang-energie, kracht en uithoudingsvermogen versterkt en de hormoonhuishouding ondersteunt.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 556

    Gorakhmundi

    Sphaeranthus indicus

    Traditioneel toegeschreven

    Bitter, versterkend, maagversterkend, stimulerend, zuiverend; bij galklachten, gezwellen, wormen, huidziekten (bloedzuiverend), bloedende aambeien, syfilis, urethrale afscheiding, bindvliesontsteking.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Voeding · № 343

    Granaatappel

    Punica granatum

    Traditioneel toegeschreven

    Wortel- en stamschors samentrekkend en sterk lintwormdrijvend; bloemen en schil samentrekkend en maagversterkend; sap verkoelend.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 772

    Grasachtige kalmoes (shi chang pu)

    Acorus tatarinowii (syn. A. gramineus)

    Traditioneel toegeschreven

    Opent de zintuigopeningen, maakt de geest helder en verdrijft vocht en slijm.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 344

    Groene kardemom

    Elettaria cardamomum

    Traditioneel toegeschreven

    Aromatisch, scherp, hartversterkend, maagversterkend, laxerend, urinedrijvend, windverdrijvend; bij astma, bronchitis, aambeien, blaasklachten, winderigheid, krampen door laxeermiddelen, duizeligheid, indigestie, braken.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 713

    Grootbladige gentiaan (qin jiao)

    Gentiana macrophylla

    Traditioneel toegeschreven

    Verdrijft wind en vocht bij koude en hete gewrichtspijn en koelt hitte door yin-tekort.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Kruid · № 60

    Grote engelwortel

    Angelica archangelica

    Aromatisch bitterkruid dat traditioneel wordt gebruikt bij een opgeblazen gevoel, slechte eetlust en verkoudheid. Klinisch bewijs is beperkt.

    Klooster- en volkskennis+2Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 591

    Grote kattenstaart

    Lythrum salicaria

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, antibiotisch, krampwerend, urinedrijvend, zweetdrijvend, versterkend, verzachtend; bij dysenterie en bacteriële diarree, inflammatoire darmziekten (Crohn), versterkt nieren en blaas, voor de ogen.

    Westerse kruidengeneeskunde
  • Let op

    Europa · Kruid · № 62

    Grote klit

    Arctium lappa

    De wortel gold in Europa als 'bloedzuiverend' kruid bij huidproblemen zoals eczeem en acne; het zaad wordt in de Chinese geneeskunde bij keelpijn gebruikt. Klinisch bewijs is zwak.

    Westerse kruidengeneeskunde+5
  • Let op

    Azië · Kruid · № 736

    Grote pimpernel

    Sanguisorba officinalis

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt het bloed en stopt bloedingen in de onderbuik; uitwendig bij brandwonden.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Kruid · № 339

    Grote waterweegbree

    Alisma plantago-aquatica (syn. A. orientale)

    Traditioneel toegeschreven

    Urinedrijvend, bloeddrukverlagend, antibacterieel, leverreinigend.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 144

    Guduchi

    Tinospora cordifolia

    In de Ayurveda een verjongend middel (rasayana) bij koorts en voor het afweersysteem. Studies zijn klein; er is geen bewezen werking tegen infecties.

    Ayurveda+2
  • Let op

    Europa · Kruid · № 87

    Gulden sleutelbloem

    Primula veris

    De wortel bevat saponinen en wordt traditioneel gebruikt bij hoest om slijm los te maken; de bloemen als rustgevende thee. Er is enig onderzoek naar combinatiepreparaten bij hoest.

    Klooster- en volkskennis+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 505

    Gulsakri

    Grewia hirsuta

    Traditioneel toegeschreven

    Koortsverlagend, urinedrijvend, slijmoplossend, antiviraal; vrucht bij diarree en dysenterie, wondheling, hartziekten, zaadverlies en witte vloed.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 506

    Gurmar

    Gymnema sylvestre

    Traditioneel toegeschreven

    Samentrekkend, maagversterkend, versterkend, verkoelend, urinedrijvend, bloedsuikerverlagend (onderdrukt zoete smaak); bij diabetes en suiker in de urine, slangenbeten, koorts, hoest, gezwollen klieren.

    Ayurveda+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 139

    Haritaki en triphala

    Terminalia chebula

    Haritaki wordt in de Ayurveda als verjongend middel en mild laxeermiddel gebruikt. Triphala, een mengsel van drie vruchten, is de bekendste ayurvedische formule voor de spijsvertering. Klinisch onderzoek is beperkt.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 536

    Harmelraute

    Peganum harmala

    Traditioneel toegeschreven

    Zuiverend, koortswerend, stimulerend, menstruatiebevorderend; tegen lintworm, wisselkoorts en chronische malaria, pijnstillend bij astma, koliek, geelzucht; bevordert melk en menstruatie; gorgelen bij keelontsteking; tegen hoofdluis.

    Lokale Afrikaanse geneeswijzen+2
  • Let op

    Europa · Kruid · № 82

    Hartgespan

    Leonurus cardiaca

    Traditioneel gebruikt bij hartkloppingen door spanning, nervositeit en menstruatieklachten. Klinisch onderzoek is schaars.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Europa · Voeding · № 66

    Haver

    Avena sativa

    Havervlokken leveren bètaglucaan, een vezel die volgens erkende gezondheidsclaims kan bijdragen aan een normaal cholesterolgehalte. Havermout wordt ook in baden bij een droge, jeukende huid gebruikt. De traditionele rol als zenuwversterkend middel is niet bewezen.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Europa · Kruid · № 59

    Heemst

    Althaea officinalis

    Wortel en blad bevatten veel slijmstoffen die een verzachtend laagje vormen; ze worden gebruikt bij droge hoest, keelirritatie en een geprikkelde maag. Het bewijs is bescheiden.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Europa · Kruid · № 70

    Heermoes

    Equisetum arvense

    Rijk aan silicium; traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij urineweginfecties en voor haar, nagels en bindweefsel. Goed klinisch bewijs ontbreekt.

    Westerse kruidengeneeskunde+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 498

    Heilige vijg

    Ficus religiosa

    Traditioneel toegeschreven

    Schors verkoelend, samentrekkend, bloedsuikerverlagend; bij gonorroe, zweren, huidziekten, schurft, hik, misselijkheid; melksap met melk lustopwekkend; olie bij eczeem, lepra, reuma; vrucht laxerend.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Mineraal · № 796

    Hematiet

    Haematitum (ijzeroxide)

    Traditioneel toegeschreven

    Verankert opstijgende lever-yang, laat opstandige qi dalen en koelt het bloed bij bloedingen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 765

    Hemelboom

    Ailanthus altissima

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt hitte, droogt vocht en remt diarree, afscheiding en bloedingen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 438

    Himalaya-berk

    Betula utilis

    Traditioneel toegeschreven

    Antiseptisch, windverdrijvend; voor het wassen van wonden en zweren, huidziekten, hysterie.

    Ayurveda