- Gebied
- Azië
- Oorsprong
- Zuidoost-Azië en Zuid-China; via Arabische handelaren naar het Middellandse Zeegebied gebracht. Citrus × aurantium
- Engelse naam
- Bitter orange & tangerine, Neroli
- Andere namen
- Neroli, Bittere sinaasappelbloesem
Azië · Kruid · № 123
Citrus × aurantium
Kruid · Azië
Bittere sinaasappel
Citrus × aurantium
De gedroogde onrijpe vrucht (zhi shi) en schil worden in de Chinese geneeskunde bij een opgeblazen gevoel en trage spijsvertering gebruikt. NCCIH waarschuwt dat afslankproducten met bittere sinaasappel (synefrine) risico's voor hart en bloeddruk geven.
Veiligheid en aandachtspunten
Supplementen met synefrine kunnen hartkloppingen, hoge bloeddruk en beroertes veroorzaken, vooral met cafeïne. Werkt net als grapefruit op de afbraak van sommige medicijnen.
Waarschuwingen per traditie (2)
- Natuurlijke huid- en haarverzorging: Etherische olie altijd verdunnen.
- Chinese materia medica: Voorzichtig tijdens zwangerschap, bij qi-tekort of kou in de maag.
Bereiding
Gedroogde schil of vrucht als afkooksel; in Europa als marmelade, likeur en bloesemwater (neroli). Hier staat geen dosering.
Gebruik in tradities
Ody beschrijft hoe verschillende delen van citrusvruchten in de Chinese geneeskunde elk een eigen werking krijgen, zoals zhi shi en de mandarijnschil chen pi. Arabische handelaren brachten de boom naar Spanje: de Sevilla-sinaasappel.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Kruidengeneeskunde wereldwijd
Toegeschreven werking
Bittere sinaasappel windverdrijvend, urinedrijvend, slijmoplossend, energietonicum; neroli kalmerend en krampwerend; bergamot antibacterieel, windverdrijvend, kalmerend; mandarijnschil spijsverteringsbevorderend en slijmoplossend.
Bereiding en hoeveelheid
Afkooksel van bittere sinaasappel bij indigestie en obstipatie; mandarijnschil (chen pi) als afkooksel bij opgeblazen gevoel en hoest; bergamotolie 5–10 druppels in zitbad bij vaginale jeuk, in zalf (max. 1 ml op 100 ml) bij psoriasis, acne en schurft; bergamotolie maakt lichtgevoelig.
Natuurlijke huid- en haarverzorging
Toegeschreven werking
Neroli heeft een zachte, bloemige geur en wordt in verzorging gebruikt voor een droge, gevoelige huid.
Bereiding en hoeveelheid
Uitwendig: neroli-olie uit de bloesem in een tonic voor de gevoelige huid en in haarproducten (zie de recepten).
Let op: Etherische olie altijd verdunnen.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- bitter, zuur, scherp, licht koud
- Meridianen
- milt, maag, dikke darm
Toegeschreven werking
De onrijpe vrucht (zhi shi) laat de qi in het midden stromen en dalen bij een opgezette, pijnlijke buik en voedselstagnatie, helpt bij verstopping door qi-stagnatie en lost slijm op bij een vol, beklemd gevoel in borst en maagstreek. Met tilkruiden wordt hij juist gebruikt bij verzakkingen.
Bereiding en hoeveelheid
Traditionele dosering: 3–9 g per dag, meestal in afkooksel.
Combinaties
- Met meidoornbes, gerstekiem en shen qu bij voedselstagnatie
- Met rabarber bij verstopping
- Met rabarber, huang lian en huang qin bij dysenterie
Let op: Voorzichtig tijdens zwangerschap, bij qi-tekort of kou in de maag.
- Bereidingswijzen
- Afkooksel (decoct)TinctuurZalf en balsemStoom en bad