
- Oorsprong
- Mexico, Midden- en Zuid-Amerika; nu in heel de tropen verwilderd
- Sanskriet
- Sugandhavastuk
- Engelse naam
- Mexican tea
- Andere namen
- Mexicaanse thee, Welriekende ganzenvoet
- Tradities
- Ayurveda, Curanderismo, Kallawaya-geneeskunst, Mapuche-geneeskunde
Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 460
Dysphania ambrosioides (syn. Chenopodium ambrosioides)
Kruid · Midden-Amerika en Caraïben
Epazote
Dysphania ambrosioides (syn. Chenopodium ambrosioides)
Sterk geurend keukenkruid dat traditioneel tegen darmwormen en winderigheid wordt gebruikt. De etherische olie bevat ascaridol, dat wormen doodt maar ook voor mensen giftig is.
Veiligheid en aandachtspunten
De olie (chenopodium- of wormzaadolie) is giftig en heeft dodelijke vergiftigingen veroorzaakt: niet zelf inwendig gebruiken. Het kruid niet in grote hoeveelheden en niet bij zwangerschap of borstvoeding gebruiken. Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.
Waarschuwingen per traditie (2)
- Ayurvedische materia medica: Olie niet zelf inwendig gebruiken.
- Kallawaya-geneeskunst in Bolivia: De olie van de plant (ascaridol) is giftig voor lever, nieren en zenuwen.
Bereiding
Vers in gerechten, vooral met zwarte bonen; als thee alleen in kleine hoeveelheden. De olie niet zelf gebruiken.
Gebruik in tradities
Epazote, uit het Nahuatl epazotl, is een van de bekendste kruiden van de Mexicaanse keuken en het curanderismo; in het Nederlands heet de plant ook welriekende ganzenvoet of Mexicaanse thee. Ze wordt als keukenkruid en ontwormingsmiddel gebruikt. In Chili heet ze paico; de Mapuche noemen haar picheñ en drinken haar bij buikpijn en spijsverteringsklachten. Olie van de plant (chenopodiumolie) was tot halverwege de 20e eeuw een officieel middel tegen spoel- en mijnwormen, maar werd verlaten omdat ze dodelijke vergiftigingen veroorzaakte. Sanskrietnaam: Sugandhavastuk.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Ayurvedische materia medica
Toegeschreven werking
Ontwormend; olie tegen darmparasieten, spoelwormen en mijnwormen, amoebendysenterie.
Let op: Olie niet zelf inwendig gebruiken.
Kallawaya-geneeskunst in Bolivia
Toegeschreven werking
Als paico tegen spoel- en mijnwormen, vooral bij kinderen. Boeren kauwen het blad ook zoals coca.
Bereiding en hoeveelheid
Niet zelf bereiden of gebruiken.
Let op: De olie van de plant (ascaridol) is giftig voor lever, nieren en zenuwen.
- Bereidingswijzen
- Thee (infusie)Poeder en keuken
Bronnen
- en.wikipedia.org
- Ernesto Wilhelm de Moesbach, Botánica indígena de Chile (1992)
- L. D. Kapoor, CRC Handbook of Ayurvedic Medicinal Plants (1990)
- Joseph W. Bastien, Healers of the Andes: Kallawaya Herbalists and Their Medicinal Plants (1987)
- Louis Girault, Kallawaya. Guérisseurs itinérants des Andes (1984)