Naar de inhoud
Herbs & Cultures
Afbeelding van Ayahuasca

Zuid-Amerika · Kruid · № 901

Banisteriopsis caapi

Gebied
Zuid-Amerika
Oorsprong
Westelijk Amazonegebied van Peru, Ecuador, Colombia, Bolivia en Brazilië; vooral gekweekt
Tradities
Kruidenkennis van het Amazonegebied, Curanderismo van Noord-Peru, Kamëntšá- en Inga-geneeskunde, Tukano-geneeskunde
4 traditiesAfbeelding: François Delonnay/Archivo Centro Takiwasi · CC BY-SA 4.0

Kruid · Zuid-Amerika

Ayahuasca

Banisteriopsis caapi

Reusachtige liaan, tot dertig meter lang. De stengel bevat harmine, harmaline en tetrahydroharmine, die het enzym MAO remmen. Daardoor wordt de DMT uit planten als chacruna via de mond werkzaam. De drank geeft visioenen, en meestal braken en diarree, wat in de traditie als reiniging geldt.

Veiligheid en aandachtspunten

Levensgevaarlijk samen met antidepressiva (SSRI's, MAO-remmers), lithium, MDMA, amfetamine, cocaïne, dextromethorfan en sommige migrainemiddelen: kans op serotoninesyndroom of een hypertensieve crisis. Kan psychoses uitlokken. Verhoogt bloeddruk en hartslag. In het ayahuascatoerisme zijn mensen overleden en zijn deelnemers misbruikt; kies nooit een ceremonie zonder medische screening. In Nederland is de drank verboden: DMT staat op lijst I van de Opiumwet, en in 2019 oordeelde de Hoge Raad dat ook kerken als Santo Daime haar niet mogen schenken. Deze informatie beschrijft traditioneel gebruik en is geen aanmoediging of advies. Gebruik is op eigen risico; de makers van deze site zijn niet verantwoordelijk voor de gevolgen. Nooit alleen, nooit samen met alcohol, andere drugs of medicijnen, niet bij zwangerschap, hartziekten of psychische aandoeningen (ook niet in de familie), en niet deelnemen aan het verkeer. Bij nood: bel 112.

Waarschuwingen per traditie (4)
  • Geneeswijzen van Amerika: Levensgevaarlijk met antidepressiva en veel andere middelen. Gebruik op eigen risico; nooit alleen en niet samen met medicijnen. In Nederland strafbaar.
  • Curanderismo van Noord-Peru: Kan levensgevaarlijk zijn met antidepressiva en andere medicijnen of middelen die op serotonine werken. Niet bij hart- of psychische aandoeningen en niet bij zwangerschap. In Nederland valt de DMT in ayahuasca-mengsels onder de Opiumwet. Deze informatie beschrijft traditioneel gebruik en is geen aanmoediging of advies; gebruik is op eigen risico en de makers van deze site zijn niet verantwoordelijk voor de gevolgen.
  • Kamëntšá- en Inga-geneeskunde (Sibundoy): Levensgevaarlijk samen met antidepressiva en andere middelen; zie de waarschuwingen op de kaart. De genezers van de UMIYAC vragen buitenstaanders hun ceremonies niet na te doen of te verkopen.
  • Geneeskunde van de Tukano-volken (Vaupés): Levensgevaarlijk samen met antidepressiva en andere middelen; zie de waarschuwingen op de kaart. Het drinken hoort bij de ceremonies van de volken zelf.

Bereiding

Traditioneel worden stukken van de liaan schoongemaakt, met houten hamers fijngeslagen en urenlang gekookt, meestal samen met bladeren van chacruna, tot een dikke, bittere drank; het koken duurt vaak langer dan een dag. De drank wordt 's nachts in een ceremonie gedronken onder leiding van een ervaren genezer, de ayahuasquero of vegetalista, die zingt (icaros) en de deelnemers begeleidt. Vooraf houdt men vaak een dieet zonder zout, vet, kruiden, alcohol en seks. De sterkte verschilt sterk per brouwsel.

Gebruik in tradities

Het Quechuawoord betekent 'liaan van de geest' of 'liaan van de doden'. Volken als de Shipibo-Konibo gebruiken ayahuasca om ziekten te herkennen en te genezen en om met de geestenwereld in contact te komen. Bij de Tukano in Colombia hoort de drank bij de inwijding van jongens. Ondanks het beeld van een eeuwenoud gebruik zijn de eerste geschreven verslagen uit de zeventiende eeuw, en verspreidde het gebruik zich vooral via missieposten en de rubberhandel. In Brazilië ontstonden in de twintigste eeuw kerken als Santo Daime en União do Vegetal, en sinds de jaren negentig reizen veel westerlingen voor ceremonies naar Peru.

Toepassingen

Gebruik per traditie

Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.

Geneeswijzen van Amerika

Toegeschreven werking

Om ziekten te herkennen en te genezen, voor contact met de geestenwereld en bij inwijdingen.

Bereiding en hoeveelheid

Stukken liaan fijngeslagen en urenlang met chacrunablad gekookt; 's nachts gedronken in een ceremonie onder leiding van een ayahuasquero.

Let op: Levensgevaarlijk met antidepressiva en veel andere middelen. Gebruik op eigen risico; nooit alleen en niet samen met medicijnen. In Nederland strafbaar.

Bereidingswijzen
Tinctuur
Alle kruiden uit Zuid-Amerika →