Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Zuid-Amerika · Kruid · № 901

Ayahuasca

Banisteriopsis caapi

Reusachtige liaan, tot dertig meter lang. De stengel bevat harmine, harmaline en tetrahydroharmine, die het enzym MAO remmen. Daardoor wordt de DMT uit planten als chacruna via de mond werkzaam. De drank geeft visioenen, en meestal braken en diarree, wat in de traditie als reiniging geldt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 162

Catuaba

Anemopaegma arvense / Erythroxylum catuaba

In Brazilië verkocht als opwekkend middel en afrodisiacum. Er is geen goed klinisch onderzoek; de samenstelling van producten varieert omdat verschillende bomen 'catuaba' heten.

Zuid-Amerika · Kruid · № 902

Chacruna

Psychotria viridis

Struik uit de koffiefamilie, tot vijf meter hoog. Het blad bevat DMT, een kortwerkende, sterk bewustzijnsveranderende stof die alleen via de mond werkt samen met een MAO-remmer zoals ayahuasca.

Zuid-Amerika · Kruid · № 926

Chiricaspi

Brunfelsia grandiflora

Struik uit de nachtschadefamilie, tot drie meter hoog, met geurende bloemen die van paars naar wit verkleuren. Bevat onder meer scopoletine en verbindingen die bij dieren stuipen veroorzaken. Geeft een gevoel van kou en tintelingen, en in grotere hoeveelheden duizeligheid en verlamming.

Zuid-Amerika · Kruid · № 917

Chuchuhuasi

Maytenus macrocarpa (syn. Monteverdia macrocarpa); in Noord-Peru ook Heisteria acuminata

Grote boom met een dikke, roodbruine bast. De bast bevat onder meer triterpenen en sesquiterpenen; in proeven werkten extracten ontstekingsremmend. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 855

Copaiba

Copaifera officinalis en verwante soorten

Boom waarvan de oliehars veel bèta-caryofylleen bevat. Gebruikt op de huid bij ontstekingen en wondjes; het bewijs komt vooral uit dier- en laboratoriumonderzoek.

Zuid-Amerika · Kruid · № 908

Epena

Virola theiodora (en verwante Virola-soorten)

Boom uit de nootmuskaatfamilie met bloedrode hars in de bast. De hars bevat veel 5-MeO-DMT en DMT, en ook bètacarbolines. Als snuif geeft ze binnen enkele minuten opwinding, gevoelloosheid van de ledematen, misselijkheid en visioenen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 163

Guarana

Paullinia cupana

De zaden bevatten ongeveer twee keer zoveel cafeïne als koffiebonen. Guarana zit in energiedranken en frisdranken; de opwekkende werking komt van de cafeïne.

Zuid-Amerika · Kruid · № 879

Guayusa

Ilex guayusa

Familie van de yerba mate; het blad bevat veel cafeïne en werkt opwekkend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 33

Kattenklauw

Uncaria tomentosa

Er is geen overtuigend wetenschappelijk bewijs dat kattenklauw bij enige aandoening helpt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 165

Pau d'arco

Handroanthus impetiginosus (syn. Tabebuia avellanedae)

De binnenbast wordt verkocht bij schimmelinfecties, ontstekingen en als 'kankermiddel'. Er is geen betrouwbaar bewijs bij mensen; de werkzame stof lapachol bleek bij effectieve doses te giftig.

Zuid-Amerika · Kruid · № 885

Peruaanse matico

Piper aduncum

Struik uit de peperfamilie met ruw, geurig blad. Het blad werd traditioneel gebruikt om bloedingen te stoppen; onderzoek is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 927

Sanango

Tabernaemontana sananho

Boom uit de maagdenpalmfamilie, verwant aan iboga. Bevat de indoolalkaloïden coronaridine, voacangine en ibogamine, die op die van iboga lijken. Werkt ontstekingsremmend en in het laboratorium tegen de parasiet die leishmaniasis veroorzaakt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 854

Sangre de drago

Croton lechleri

Boom met een dik, bloedrood sap. Op de huid droogt het snel tot een beschermend laagje. Uit het sap is crofelemer gemaakt, sinds 2013 in de VS goedgekeurd tegen diarree bij mensen met hiv.

Zuid-Amerika · Kruid · № 164

Suma

Hebanthe eriantha (syn. Pfaffia paniculata)

Wordt verkocht als 'Braziliaanse ginseng' en adaptogeen bij vermoeidheid. Er is nauwelijks onderzoek bij mensen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 492

Ayapana

Eupatorium triplinerve

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, versterkend, hartstimulerend, zweetdrijvend, bloedstelpend; bitter tonicum bij indigestie, hoest en koorts, tegen scheurbuik; reinigt vuile zweren.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 30

Cacao

Theobroma cacao

De zaden zijn de basis van cacao en chocolade en bevatten theobromine en wat cafeïne. Gezondheidsclaims maken van cacao geen behandeling.

Zuid-Amerika · Kruid · № 985

Cayaponia ophthalmica

Cayaponia ophthalmica

Klimplant uit de komkommerfamilie, door Schultes beschreven; de soortnaam betekent 'voor het oog'. De chemie is onbekend; komkommerachtigen bevatten vaak bittere, prikkelende cucurbitacinen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 984

Cojamba

Helosis cayennensis

Een plant zonder bladgroen die parasiteert op de wortels van bomen en struiken (familie Balanophoraceae). Ze lijkt op een jonge paddenstoel, tot blijkt dat de 'hoed' een roodbruine kolf is vol piepkleine bloemetjes. De werking is nauwelijks onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 876

Floripondio

Brugmansia spp. (o.a. B. arborea, B. sanguinea)

Struik of boompje met grote hangende trompetbloemen. Alle delen bevatten tropaanalkaloïden zoals scopolamine en atropine, die verwardheid en hallucinaties veroorzaken.

Zuid-Amerika · Kruid · № 918

Ishpingo

Nectandra spp. (en verwante laurierachtigen, o.a. Ocotea en Aiouea)

Bomen uit de laurierfamilie met geurige zaden en bast. Over de stoffen in de zaden en hun werking bij mensen is weinig bekend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 981

Justicia pectoralis

Justicia pectoralis (syn. Dianthera pectoralis)

Laag, kruipend kruid uit de acanthusfamilie. Het gedroogde blad ruikt sterk naar hooi door cumarine en umbelliferon. Meldingen van tryptaminen in de plant zijn niet bevestigd.

Zuid-Amerika · Kruid · № 898

Perubalsem

Myroxylon balsamum (var. pereirae)

Grote boom waarvan de hars, de balsem, naar vanille en kaneel ruikt. De balsem bevat onder meer kaneelzuur, benzylbenzoaat en vanilline, en wordt verwerkt in parfum, voedsel en zalven voor huid en wonden.

Zuid-Amerika · Kruid · № 982

Souroubea

Souroubea guianensis

Lage struik of klimplant uit de familie Marcgraviaceae, met nectarbekers die vlinders en nachtvlinders lokken. Uit twee verwante soorten uit Midden-Amerika (S. sympetala en S. gilgii) haalden onderzoekers stoffen die bij dieren angst verminderen: betulinezuur en amyrinen. Bij mensen is dat nauwelijks onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 907

Yopo

Anadenanthera peregrina

Boom uit de vlinderbloemenfamilie met platte peulen. De zaden bevatten veel bufotenine en daarnaast DMT en 5-MeO-DMT. Als snuif geven ze vrijwel direct spiertrekkingen, misselijkheid en korte visioenen, waarbij dingen vaak heel groot lijken.