- Gebied
- Zuid-Amerika
- Oorsprong
- Bovenloop van de Amazone in Ecuador, Peru en Colombia; vooral gekweekt
Zuid-Amerika · Kruid · № 879
Ilex guayusa
Kruid · Zuid-Amerika
Guayusa
Ilex guayusa
Familie van de yerba mate; het blad bevat veel cafeïne en werkt opwekkend.
Veiligheid en aandachtspunten
Bevat cafeïne: niet 's avonds, niet in grote hoeveelheden en voorzichtig bij zwangerschap, hartklachten en slapeloosheid. Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.
Waarschuwingen per traditie (2)
- Geneeswijzen van Amerika: Bevat cafeïne; niet 's avonds en niet bij hartklachten.
- Kamëntšá- en Inga-geneeskunde (Sibundoy): Bevat cafeïne: niet bij hartritmestoornissen, hoge bloeddruk of slapeloosheid, en bij zwangerschap met mate.
Bereiding
Gedroogd blad trekken of kort koken als thee.
Gebruik in tradities
Bij de Kichwa in Ecuador een dagelijkse en sociale drank, die bij het vertellen van verhalen en dromen hoort. De Awajún in het noorden van Peru drinken het blad vroeg in de ochtend in grote hoeveelheden en braken het daarna weer uit. Op de markten van Noord-Peru wordt guayusa verkocht bij suikerziekte. In een 1.500 jaar oud graf van een genezer in Bolivia lag al een bundel guayusablad.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Geneeswijzen van Amerika
Toegeschreven werking
Als opwekkende, sociale drank; op de markten van Noord-Peru bij suikerziekte.
Bereiding en hoeveelheid
Een paar gedroogde bladeren 5 tot 10 minuten trekken of kort koken.
Let op: Bevat cafeïne; niet 's avonds en niet bij hartklachten.
Kamëntšá- en Inga-geneeskunde (Sibundoy)
Toegeschreven werking
De genezers van Sibundoy en Mocoa houden guayusa voor een middel tegen alles. In de zeventiende eeuw werd het blad naar Spanje uitgevoerd, onder meer tegen syfilis; bij Mocoa staan nog bomen uit een plantage van de jezuïeten, 250 tot 300 jaar oud.
Bereiding en hoeveelheid
Thee van het gedroogde blad. Op de markten van Pasto en Quito wordt het blad in kransen verkocht.
Let op: Bevat cafeïne: niet bij hartritmestoornissen, hoge bloeddruk of slapeloosheid, en bij zwangerschap met mate.
- Bereidingswijzen
- Thee (infusie)
Bronnen
- en.wikipedia.org
- ethnobiomed.biomedcentral.com
- Rainer W. Bussmann & Douglas Sharon, Medicinal Plants of the Andes and the Amazon (2015)
- www.varldskulturmuseerna.se
- Joseph W. Bastien, Healers of the Andes: Kallawaya Herbalists and Their Medicinal Plants (1987)
- Richard Evans Schultes & Robert F. Raffauf, Vine of the Soul: Medicine Men, Their Plants and Rituals in the Colombian Amazonia (1992)