Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Van plant tot gebruik

Afkooksel (decoct)

Wortels, bast en zaden zacht laten koken, zodat ze hun smaak en stoffen afgeven.

Niveau
Eenvoudig
Verhouding
Ongeveer 1 eetlepel gedroogd, grof gesneden materiaal per 300–500 ml koud water.
Tijd
Aan de kook brengen en 15–30 minuten zacht laten sudderen met de deksel op de pan. Paddenstoelen vaak langer.
Houdbaarheid
Afgedekt in de koelkast 1–2 dagen.

Harde plantendelen geven in een korte infusie weinig af. Daarom kookt men wortels, bast, zaden en bessen in veel tradities zacht uit: een afkooksel of decoct. Denk aan gemberwortel, kaneelbast en de kruidenmengsels uit de Ayurveda en de traditionele Chinese geneeskunde.

Geschikt voor

Wortels, wortelstokken, bast, zaden, gedroogde bessen en paddenstoelen.

Stap voor stap

  1. Snijd of breek het materiaal grof, zodat er meer oppervlak is.
  2. Zet het op met koud water en breng het langzaam aan de kook.
  3. Draai het vuur laag, leg de deksel op de pan en laat zacht sudderen.
  4. Zeef af en vul eventueel aan met heet water tot het oorspronkelijke volume.

Tips

  • Wortels en bladeren samen? Kook eerst de wortels en laat de bladeren na het uitzetten van het vuur nog 5–10 minuten meetrekken.
  • Laat het materiaal vooraf een uur in koud water weken voor een vollere smaak.

Register

Kruiden die zo bereid worden

Kruiden op deze site waarvan de beschrijving deze bereiding noemt. Dat betekent niet dat elk kruid veilig zelf te bereiden is: lees bij elk kruid de veiligheidsinformatie.

  • Let op

    Azië · Kruid · № 760

    Cistanche

    Cistanche deserticola

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt de nier-yang, bevochtigt de darm en verwarmt de baarmoeder.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 777

    Cnidiumzaad (she chuang zi)

    Cnidium monnieri

    Traditioneel toegeschreven

    Uitwendig bij jeuk en schimmel rond de geslachtsorganen; inwendig een nier-yang-tonicum.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 639

    Codonopsiswortel (dang shen)

    Codonopsis pilosula

    Traditioneel toegeschreven

    Vermindert vermoeidheid, ondersteunt de aanmaak van bloedcellen en versterkt milt, maag en longen.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 984

    Cojamba

    Helosis cayennensis

    Een plant zonder bladgroen die parasiteert op de wortels van bomen en struiken (familie Balanophoraceae). Ze lijkt op een jonge paddenstoel, tot blijkt dat de 'hoed' een roodbruine kolf is vol piepkleine bloemetjes. De werking is nauwelijks onderzocht.

    Tukano-geneeskunde
  • Let op

    Azië · Paddenstoel · № 147

    Cordyceps

    Ophiocordyceps sinensis (syn. Cordyceps sinensis)

    Een schimmel die rupsen parasiteert. In de Tibetaanse en Chinese geneeskunde gebruikt bij vermoeidheid, longklachten en verminderd libido. Studies zijn klein en er is geen overtuigend bewijs.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 731

    Costuswortel (mu xiang)

    Dolomiaea costus (syn. Saussurea lappa, Aucklandia lappa)

    Traditioneel toegeschreven

    Laat de qi in milt, maag, darm, lever en galblaas stromen; helpt tonica verteren.

    Ayurveda+3
  • Let op

    Azië · Kruid · № 473

    Croton oblongifolius

    Croton oblongifolius

    Traditioneel toegeschreven

    Schors en wortel zuiverend en galbevorderend; zaden laxerend; schors bij verstuikingen en leverziekten, papjes op zwellingen, bij slangenbeten.

    Ayurveda
  • Let op

    Zuid-Amerika · Kruid · № 856

    Culén

    Grimolobium glandulosum (syn. Otholobium glandulosum, Psoralea glandulosa)

    Struik uit de vlinderbloemenfamilie met klierachtig, geurend blad. Werd traditioneel gebruikt bij spijsverteringsklachten, diarree en op wonden; goed onderzoek ontbreekt.

    Kallawaya-geneeskunst+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 759

    Cynomorium (suo yang)

    Cynomorium songaricum

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt de nier-yang, voedt het bloed en bevochtigt de darm.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 659

    Dahurische engelwortel (bai zhi)

    Angelica dahurica

    Traditioneel toegeschreven

    Verdrijft wind-kou, opent de neus en verlicht hoofdpijn en tandpijn; helpt pus afvoeren.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Azië · Kruid · № 430

    Danti

    Baliospermum montanum

    Traditioneel toegeschreven

    Zaden sterk laxerend, uitwendig stimulerend en huidprikkelend; wortel bij oedeem en geelzucht, bladeren bij astma, olie bij reuma, antiseptisch, bij slangenbeten.

    Ayurveda
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 189

    Den

    Pinus spp.

    De geur van naalden en hars wordt als frisse, zuiverende geur ervaren. Dennenknoppen en -naalden bevatten etherische olie en vitamine C; een medicinale werking is nauwelijks onderzocht.

    Haudenosaunee-geneeskunde+3Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 761

    Dendrobium (shi hu)

    Dendrobium nobile (en verwante soorten)

    Traditioneel toegeschreven

    Voedt de yin van long en maag, vult lichaamsvocht aan en koelt hitte door tekort.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Anders · № 744

    Drakenbloed

    Daemonorops draco (ook Dracaena cochinchinensis)

    Traditioneel toegeschreven

    Stopt bloedingen, lost bloedstagnatie op en bevordert wondgenezing.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 756

    Drynariawortelstok (gu sui bu)

    Drynaria roosii (syn. D. fortunei)

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt de nier-yang, laat het bloed stromen en helpt botbreuken en peesletsel herstellen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 409

    Duivelsboom

    Alstonia scholaris

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, bitter tonicum, samentrekkend, slijmoplossend, koortsverlagend, koortswerend; vervanger van kinine bij wisselkoorts, bij indigestie, zwakte, huidziekten, leverklachten, chronische diarree; melkbevorderend, ontwormend.

    Ayurveda
  • Let op

    Azië · Kruid · № 394

    Duivelskatoen

    Abroma augusta

    Traditioneel toegeschreven

    Bladeren en stengel verzachtend, wortelschors menstruatiebevorderend; bij pijnlijke menstruatie, reguleert menstruatie, baarmoedertonicum, bij gonorroe; kan huidirritatie geven.

    Ayurveda
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 966

    Duivelsknots

    Oplopanax horridus

    Klimopachtige struik met grote, handvormige bladeren en stekels over de hele stam en de nerven. Onderzoek naar een bloedsuikerverlagende werking staat nog aan het begin.

    Kwakwaka'wakw-geneeskunde
  • Let op

    Europa · Kruid · № 56

    Duizendblad

    Achillea millefolium

    Traditioneel gebruikt om kleine wondjes te stelpen, bij koorts en verkoudheid en als bitter voor de spijsvertering. Klinisch bewijs is beperkt.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+6Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 14

    Echinacea

    Echinacea purpurea

    Onderzocht voor verkoudheid en luchtweginfecties. Mogelijk verkleint het de kans op verkoudheid enigszins; effect op duur en andere aandoeningen is onzeker.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+5Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Paddenstoel · № 701

    Eikhaas (zhu ling)

    Polyporus umbellatus

    Traditioneel toegeschreven

    Voert vocht af via de urine bij oedeem en moeizaam plassen.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 585

    Elfenbloem

    Epimedium grandiflorum

    Traditioneel toegeschreven

    Lustopwekkend, urinedrijvend, versterkend; verhoogt libido, helpt bij erectieproblemen en vruchtbaarheid, versterkt blaassluitspier en nierfunctie.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 662

    Elsholtzia (xiang ru)

    Elsholtzia splendens

    Traditioneel toegeschreven

    Bij verkoudheid in de zomer door kou en vocht, en bij oedeem.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Kruid · № 675

    Engbloemwortel (bai wei)

    Cynanchum atratum

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt het bloed bij koorts door tekort, onder meer na een bevalling, en bij pijnlijk plassen.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 820

    Estafiate

    Artemisia ludoviciana

    Bitter, aromatisch kruid dat in Mexico bij buikpijn en spijsverteringsklachten wordt gebruikt.

    Curanderismo+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 751

    Eucommiaschors (du zhong)

    Eucommia ulmoides

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkt lever en nieren, pezen en botten; kalmeert opstijgende lever-yang en een onrustige foetus.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 336

    Evodiavrucht (wu zhu yu)

    Tetradium ruticarpum (syn. Evodia rutaecarpa)

    Traditioneel toegeschreven

    Pijnstillend, antibacterieel, verwarmend, stimulerend.

    Chinese geneeskundige tradities+2
  • Let op

    Afrika · Kruid · № 118

    Fenegriek

    Trigonella foenum-graecum

    Het zaad is onderzocht bij bloedsuiker en bij het stimuleren van moedermelk. NCCIH meldt dat er niet genoeg sterk bewijs is voor deze toepassingen.

    Oud-Egyptische geneeskunst+5Volksgeloof
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 462

    Fluweelblad

    Cissampelos pareira

    Traditioneel toegeschreven

    Licht maagversterkend, bitter tonicum, urinedrijvend, steenoplossend, samentrekkend; bij darmklachten, indigestie, diarree, verzakte baarmoeder, inwendige ontstekingen, urinewegziekten, bloedzuiverend bij huidziekten.

    Kruidenkennis van de Caraïben+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 119

    Galanga

    Alpinia galanga

    Een verwant van gember dat traditioneel wordt gebruikt bij misselijkheid, winderigheid en een trage spijsvertering. Klinisch bewijs is beperkt.

    Ayurveda+6
  • Let op

    Azië · Kruid · № 200

    Gardenia

    Gardenia jasminoides

    Traditioneel toegeschreven

    Koortsverlagend, kalmerend, bloeddrukverlagend, antibacterieel, galbevorderend.

    Chinese geneeskundige tradities+3Volksgeloof
  • Let op

    Azië · Kruid · № 774

    Gastrodiaknol (tian ma)

    Gastrodia elata

    Traditioneel toegeschreven

    Kalmeert leverwind en verlicht hoofdpijn, duizeligheid en krampen.

    Chinese geneeskundige tradities+1
  • Let op

    Azië · Kruid · № 692

    Gebaard glidkruid (ban zhi lian)

    Scutellaria barbata

    Traditioneel toegeschreven

    Koelt het bloed, beweegt bloedstagnatie en vermindert zwellingen; bij leverontsteking.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Azië · Anders · № 789

    Gefermenteerd kruidendeeg (shen qu)

    Massa medicata fermentata

    Traditioneel toegeschreven

    Helpt bij voedselstagnatie en een slechte spijsvertering.

    Chinese geneeskundige tradities
  • Let op

    Europa · Kruid · № 104

    Gelderse roos

    Viburnum opulus en V. prunifolium

    De bast wordt traditioneel gebruikt bij spierkrampen en menstruatiepijn; de Engelse naam is cramp bark. Klinisch bewijs ontbreekt.

    Westerse kruidengeneeskunde+2
  • Let op

    Europa · Kruid · № 76

    Gele gentiaan

    Gentiana lutea

    De wortel is een van de bitterste stoffen die bekend zijn en wordt van oudsher gebruikt om eetlust en spijsvertering te stimuleren. Studies zijn klein.

    Grieks-Romeinse geneeskunde+1