- Gebied
- Europa
- Oorsprong
- Europa, Azië (west), Afrika (noord)
- Sanskriet
- Garijara
- Engelse naam
- Carrot, Wild carrot
- Andere namen
- Wortel, Wilde peen
Europa · Voeding · № 259
Daucus carota
Voeding · Europa
Peen
Daucus carota
Traditioneel toegeschreven werking: stimulerend, urinedrijvend, versterkend, windverdrijvend; drijft nier- en blaasstenen af, verlicht lage rugpijn door nieren, vermindert oedeem, herstelt de blaas, stimuleert spijsvertering; zaad traditioneel als anticonceptie.
Veiligheid en aandachtspunten
Olie niet zelf inwendig gebruiken. Niet bij zwangerschap. Traditioneel gebruik is geen bewijs van werking; overleg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of een aandoening met een arts of apotheker.
Waarschuwingen per traditie (3)
- Westerse kruidengeneeskunde: Olie niet zelf inwendig gebruiken. Niet bij zwangerschap.
- Chinese materia medica: Licht giftig; wormen laten behandelen door een arts.
- Geneeskunde van de Haudenosaunee (Irokezen): Lijkt op de dodelijke waterscheerling: verzamel nooit zelf een wilde schermbloem.
Bereiding
Afkooksel: 2 tl wortel of zaad per kop, 8–10 min afgedekt, 1–2 koppen per dag; thee: 1 tl per kop, 5–10 min, 1–2 koppen per dag; tinctuur 5–30 druppels 2x per dag.
Gebruik in tradities
De wilde peen (wilde wortel) is de stamvorm van de gekweekte peen; oranje wortels werden pas in de 17e eeuw in Nederland gekweekt. In de westerse kruidengeneeskunde wordt het zaad van de wilde peen als plaspoeder gebruikt. In de Ayurveda (garijara) worden wortels gegeten bij spijsverteringsklachten en een zwak zicht. Sanskrietnaam: Garijara. In de kruidenmagie geassocieerd met vruchtbaarheid, gezondheid, vitale energie.
Toepassingen
Gebruik per traditie
Zo beschrijven verschillende kruidentradities dit kruid. Hoeveelheden zijn traditionele richtlijnen die op duidelijke fouten zijn gecontroleerd; ze zijn geen medisch advies. Bij giftige planten staat bewust geen dosering.
Westerse kruidengeneeskunde
Toegeschreven werking
Stimulerend, urinedrijvend, versterkend, windverdrijvend; drijft nier- en blaasstenen af, verlicht lage rugpijn door nieren, vermindert oedeem, herstelt de blaas, stimuleert spijsvertering; zaad traditioneel als anticonceptie.
Bereiding en hoeveelheid
Afkooksel: 2 tl wortel of zaad per kop, 8–10 min afgedekt, 1–2 koppen per dag; thee: 1 tl per kop, 5–10 min, 1–2 koppen per dag; tinctuur 5–30 druppels 2x per dag.
Let op: Olie niet zelf inwendig gebruiken. Niet bij zwangerschap.
Ayurvedische materia medica
Toegeschreven werking
Gunstig voor nieren en bij oedeem; zaden aromatisch, stimulerend, windverdrijvend, lustopwekkend, zenuwversterkend; wortel bloedzuiverend, bij chronische diarree en geelzucht; zaden abortief.
Bereiding en hoeveelheid
Thee 14–28 ml; extract 5–30 druppels; zaadpoeder 2–3 g; afkooksel van wortel; zaden niet bij zwangerschap.
Chinese materia medica
- Aard en smaak
- bitter, scherp, neutraal, licht giftig
- Meridianen
- niet vermeld
Toegeschreven werking
Het zaad van de wilde peen (he shi) werd gebruikt tegen darmwormen en pijn.
Bereiding en hoeveelheid
Hier staat bewust geen dosering: alleen onder begeleiding van een gekwalificeerde therapeut.
Let op: Licht giftig; wormen laten behandelen door een arts.
Geneeskunde van de Haudenosaunee (Irokezen)
Toegeschreven werking
Bij het niet kunnen plassen en bij een bloedziekte met bleekheid en puistjes.
Bereiding en hoeveelheid
De wortel van de wilde peen koken in ruim water.
Let op: Lijkt op de dodelijke waterscheerling: verzamel nooit zelf een wilde schermbloem.
Volksgeloof en kruidenmagie
Symbolische betekenissen uit volksgebruik en hedendaagse kruidenmagie. Het zijn overgeleverde associaties, geen werking.
Vruchtbaarheid, gezondheid, vitale energie.
Huis, keuken en volksgebruik
Bereiding en hoeveelheid
Wortel-koriander-sinaasappelsoep.
- Bereidingswijzen
- Thee (infusie)Afkooksel (decoct)TinctuurPoeder en keuken