Naar de inhoud
Herbs & Cultures

Traditie in Noord-Amerika

Eclectische geneeskunde

Verenigde Staten, ca. 1830–1939

Afbeelding van Canadese geelwortel
Canadese geelwortel, Hydrastis canadensisFranz Eugen Köhler, Köhler's Medizinal-Pflanzen · Public domain

Geschiedenis

De eclectici waren een beweging van Amerikaanse artsen in de negentiende en vroege twintigste eeuw. Ze verzetten zich tegen de harde geneeskunde van hun tijd, met aderlatingen en giftige middelen als kwik. In plaats daarvan werkten ze vooral met planten.

De beweging had wortels in de volksgeneeskunde van de kolonisten en in kennis van inheemse volken. Samuel Thomson, een kruidengenezer uit New Hampshire, liet in 1813 een eigen systeem patenteren, met lobelia en cayennepeper als belangrijkste middelen.

Wooster Beach richtte in New York een opleiding op en noemde zijn benadering "reformgeneeskunde". Daaruit groeide de eclectische geneeskunde. Het Eclectic Medical Institute begon in 1833 in Worthington, Ohio, en had van 1845 tot 1939 studenten in Cincinnati.

Kernideeën

Het woord eclectisch betekent "uitkiezen": de eclectici kozen uit alle tradities wat volgens hen werkte. Ze wilden de natuurlijke genezing van het lichaam steunen in plaats van het te verzwakken.

John Milton Scudder ontwikkelde in 1870 de "specifieke geneeskunde": voor elk middel zochten artsen de precieze tekenen waarbij het hielp, zoals de kleur van de tong of de polsslag.

De eclectici werkten met tincturen en extracten van planten, die ze zo zuiver mogelijk wilden maken.

Kennis en overdracht

De eclectici hadden eigen scholen, tijdschriften en verenigingen. Op hun hoogtepunt, eind negentiende eeuw, waren er duizenden eclectische artsen in de Verenigde Staten.

Een belangrijke figuur was de apotheker John Uri Lloyd. Met zijn broers richtte hij in Cincinnati een bedrijf op dat zuivere plantenextracten maakte. Hij was ook hoogleraar aan het Eclectic Medical Institute.

Na het Flexner-rapport van 1910, dat de medische opleidingen in de Verenigde Staten hervormde, verloren de eclectische scholen hun plaats. De laatste sloot in 1939.

Teksten en figuren

Het belangrijkste werk is King's American Dispensatory, oorspronkelijk van John King. De grote editie van 1898, door Harvey Wickes Felter en John Uri Lloyd, beschrijft honderden planten en is tot vandaag een naslagwerk voor kruidkundigen.

De Lloyd Library and Museum in Cincinnati bewaart een grote verzameling boeken over plantengeneeskunde en eclectische geneeskunde.

Ook Scudders werk over specifieke geneeskunde, uit 1870, is van belang.

Vandaag

De eclectische geneeskunde bestaat niet meer als stroming, maar haar invloed is groot. Moderne kruidkundigen in de Verenigde Staten en Europa gebruiken nog steeds de kennis uit King's American Dispensatory.

Veel planten die de eclectici populair maakten, zoals echinacea, zijn wereldwijd bekend.

De eclectici laten zien dat plantengeneeskunde ooit gewoon onderdeel was van de westerse geneeskunde.

Natuur in de traditie

De eclectici gebruikten honderden planten, veel uit inheems gebruik. Echinacea werd door hen beroemd: de koopman H.C.F. Meyer bracht het in de jaren 1880 onder de aandacht, en Lloyd en King maakten het tot een belangrijk middel.

Andere belangrijke planten waren lobelia, Canadese geelwortel, zilverkaars, blauwe zilverkaars, bloedwortel en Amerikaans voetblad.

Ze maakten van planten zo zuiver mogelijke tincturen en extracten.

Respectvol omgaan

De eclectici bouwden op kennis van inheemse volken, vaak zonder die te erkennen.

Sommige middelen die zij gebruikten zijn giftig, zoals Amerikaans voetblad en lobelia in hoge dosis. Hun boeken zijn geschiedenis, geen handleiding.

Uit de keuken

Recepten met kruiden uit deze traditie

Er staat nog geen recept uit deze traditie op de site. Deze recepten gebruiken wel kruiden die zij kent.

Register

Kruiden in deze traditie

  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 158

    Amerikaans glidkruid

    Scutellaria lateriflora (en S. baicalensis)

    In de westerse kruidengeneeskunde gebruikt bij nervositeit, spanning en slaapproblemen. Een paar kleine studies wijzen op een licht kalmerend effect.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 826

    Amerikaans voetblad

    Podophyllum peltatum

    Giftige plant waarvan de hars, podofylline, vroeger als laxeermiddel werd gebruikt. Nu alleen in de vorm van geneesmiddelen tegen wratten.

    Eclectische geneeskunde+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 281

    Blauwe lis

    Iris versicolor

    Traditioneel toegeschreven

    Ontstekingsremmend, urinedrijvend, stimulerend, laxerend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 280

    Blauwe zilverkaars

    Caulophyllum thalictroides

    Traditioneel toegeschreven

    Versterkend, krampwerend, ontstekingsremmend, baarmoederstimulerend, urinedrijvend, antireumatisch.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 372

    Bloedwortel

    Sanguinaria canadensis

    Traditioneel toegeschreven

    Stimulerend, braakopwekkend, slijmoplossend, herstellend; onderdeel van escharotische behandeling bij baarmoederhalsdysplasie, verwarmt longen/maag/baarmoeder, bevordert ophoesten.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 151

    Boneset

    Eupatorium perfoliatum

    Traditioneel gebruikt bij koorts en griep met spierpijn; de Engelse naam verwijst naar 'breekbeenkoorts'. Er is nauwelijks modern klinisch onderzoek.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 306

    Boshortensia

    Hydrangea arborescens

    Traditioneel toegeschreven

    Urinedrijvend, laxerend, nierstimulerend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 34

    Canadese geelwortel

    Hydrastis canadensis

    Er is onvoldoende bewijs om te bepalen of goldenseal bij enige aandoening helpt.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+6Volksgeloof
  • Let op

    Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 161

    Cayennepeper

    Capsicum frutescens

    Capsaïcine uit chilipepers wordt uitwendig gebruikt bij zenuwpijn en gewrichtspijn; hooggedoseerde capsaïcinepleisters zijn als medicijn erkend. Inwendig is het vooral een verwarmende specerij.

    Maya-geneeskennis+6Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 14

    Echinacea

    Echinacea purpurea

    Onderzocht voor verkoudheid en luchtweginfecties. Mogelijk verkleint het de kans op verkoudheid enigszins; effect op duur en andere aandoeningen is onzeker.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+5Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 182

    Gelsemium

    Gelsemium sempervirens

    Bevat alkaloïden zoals gelsemine die op het zenuwstelsel werken. In de 19e eeuw gebruikt bij zenuwpijn, migraine en koorts, maar de giftigheid maakt elk gebruik gevaarlijk. Homeopathische gelsemium is zo sterk verdund dat er geen werkzame stof in zit.

    Eclectische geneeskunde+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 170

    Grindelia

    Grindelia camporum

    Het kleverige kruid werd traditioneel bij hoest, astma en bronchitis gebruikt, en uitwendig bij jeuk door gifsumak. Klinisch bewijs ontbreekt.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 307

    Indiaanse tabak

    Lobelia inflata

    Traditioneel toegeschreven

    Ontspannend, slijmoplossend, zweetdrijvend, braakopwekkend, krampwerend, anti-astmatisch.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 155

    Karmozijnbes

    Phytolacca americana

    Vroeger gebruikt bij gezwollen klieren, keelontsteking en reuma. Door de giftigheid is het geen veilig kruid; er is geen bewijs dat het voordelen biedt die opwegen tegen de risico's.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+5
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 295

    Sneeuwvlokkenboom

    Chionanthus virginicus

    Traditioneel toegeschreven

    Galbevorderend, leverstimulerend, versterkend, urinedrijvend.

    Eclectische geneeskunde+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 168

    Stekelas

    Zanthoxylum americanum

    Bast en bessen geven een tintelend, verdovend gevoel in de mond; ze werden traditioneel bij kiespijn, slechte doorbloeding en reuma gebruikt. Klinisch onderzoek ontbreekt.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 294

    Valse eenhoorn

    Chamaelirium luteum

    Traditioneel toegeschreven

    Urinedrijvend, baarmoedertonicum, braakopwekkend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+2
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 581

    Virginische ereprijs

    Veronicastrum virginicum

    Traditioneel toegeschreven

    Laxerend, stimulerend, leverondersteunend, galbevorderend; ontstuwt lever en galblaas, bij galblaaspijn en geelzucht.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 285

    Virginische wolfspoot

    Lycopus virginicus

    Traditioneel toegeschreven

    Kalmerend, samentrekkend, versterkend, vaatvernauwend, hoestremmend, bloedstelpend.

    Eclectische geneeskunde+1
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 586

    Vrouwenschoentje

    Cypripedium parviflorum (syn. C. pubescens)

    Traditioneel toegeschreven

    Zenuwversterkend, krampwerend, versterkend, ontspannend, urinedrijvend; bij menstruatiepijn en onregelmatige menstruatie, overprikkelde zenuwen en slapeloosheid door stress, pijnverlichtend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 169

    Wasbes

    Morella cerifera

    De wortelbast werd traditioneel gebruikt bij verkoudheid, keelpijn en diarree. Er is geen modern klinisch bewijs.

    Eclectische geneeskunde+2Volksgeloof
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 332

    Wilde indigo

    Baptisia tinctoria

    Traditioneel toegeschreven

    Antiseptisch, antibacterieel, koortsverlagend, laxerend.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+3
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 156

    Wilde kers

    Prunus serotina

    De gedroogde bast werd lang in hoestsiropen gebruikt om prikkelhoest te dempen. Modern klinisch bewijs ontbreekt.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 150

    Zilverkaars

    Actaea racemosa

    Vooral verkocht bij overgangsklachten zoals opvliegers. NCCIH meldt dat de onderzoeksresultaten wisselend zijn en dat er onvoldoende bewijs is dat het helpt.

    Inheemse geneeswijzen van Noord-Amerika+4
  • Let op

    Noord-Amerika · Kruid · № 575

    Zwarte sneeuwbal

    Viburnum prunifolium

    Traditioneel toegeschreven

    Krampwerend en ontspannend, vooral bij menstruatiekrampen en baarmoederkrampen. Klinisch onderzoek ontbreekt; dat het een miskraam kan voorkomen is niet aangetoond.

    Eclectische geneeskunde+2