Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Zuid-Amerika · Kruid · № 896

Altamisa

Ambrosia peruviana

Aromatische, behaarde ambrosiasoort. In haar gebied wordt ze gebruikt als pijnstillend, ontstekingsremmend, ontwormend en ontsmettend middel; goed onderzoek ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 951

Amerikaanse nardus

Aralia racemosa

Hoge vaste plant uit de klimopfamilie, verwant aan de ginseng, met een dikke, geurige wortel. Weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1003

Calaguala

Campyloneurum angustifolium (en verwante varens, o.a. Polypodium)

Smalbladige varen die op bomen en rotsen groeit. De wortelstok wordt al eeuwen als geneesmiddel verhandeld; goed onderzoek naar de werking bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

Chachacomo

Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 890

Chilca

Baccharis latifolia (en verwante soorten, o.a. B. pentlandii)

Snelgroeiende, dichtvertakte struik met glanzende, kleverige bladeren. Uit onderzoek is weinig bekend over de werking bij mensen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 917

Chuchuhuasi

Maytenus macrocarpa (syn. Monteverdia macrocarpa); in Noord-Peru ook Heisteria acuminata

Grote boom met een dikke, roodbruine bast. De bast bevat onder meer triterpenen en sesquiterpenen; in proeven werkten extracten ontstekingsremmend. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 995

Duivelswandelstok

Aralia spinosa

Struik of kleine boom uit de klimopfamilie, verwant aan de Amerikaanse nardus, met stammen vol stekels, enorme, dubbel geveerde bladeren en in de nazomer grote pluimen kleine witte bloemen met paarse bessen. De verse wortel is scherp en braakwekkend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 860

Peumo

Cryptocarya alba

Groenblijvende boom uit de laurierfamilie met geurig blad en eetbare rode vruchten. Traditioneel bij lever- en gewrichtsklachten; onderzoek ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 941

Purperen engelwortel

Angelica atropurpurea

Hoog schermbloemig kruid met een purperen stengel, verwant aan de Europese grote engelwortel. Bevat etherische olie en furanocumarinen, die de huid gevoelig maken voor zonlicht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1012

Roq'e

Colletia spinosissima

Doornige struik met groene, kruisgewijs geplaatste doorns en nauwelijks blad. Leeft samen met stikstofbindende Frankia-bacteriën. De schors bevat saponinen; over de werking bij mensen is weinig onderzocht.

Noord-Amerika · Kruid · № 953

Steenwortel

Collinsonia canadensis

Lipbloemige vaste plant met naar citroen geurende bladeren en een zeer harde, knobbelige wortel. Eclectische artsen gebruikten hem bij aambeien en spataderen; onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Voeding · № 1011

Tarwi

Lupinus mutabilis

Lupine met wit tot paarse bloemen en eiwitrijke, oliehoudende bonen. De rauwe bonen zijn bitter door lupine-alkaloïden, die er door dagenlang weken en spoelen uit worden gehaald.

Zuid-Amerika · Kruid · № 893

Yareta

Azorella compacta (en verwante soorten)

Groenblijvende kussenplant die als een groen rotsblok over de grond groeit. Ze groeit ongeveer anderhalve centimeter per jaar; sommige planten zijn naar schatting meer dan 3000 jaar oud. De plant bevat een kleverige hars.

Azië · Kruid · № 418

Agarhout

Aquilaria agallocha

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, hartversterkend, versterkend, windverdrijvend, galbevorderend; bij huidziekten, jicht en reuma, braken, slangenbeten, pijn van wonden, bronchitis bij kinderen, hoofdpijn, duizeligheid.

Europa · Kruid · № 523

Akkermunt

Mentha arvensis

Traditioneel toegeschreven

Aromatisch, windverdrijvend, stimulerend, krampwerend, menstruatiebevorderend, antiseptisch, maagversterkend, verkoelend, urinedrijvend; bladsap bij diarree en dysenterie, thee bij reuma en indigestie.

Azië · Kruid · № 405

Alangium

Alangium salviifolium

Traditioneel toegeschreven

Ontwormend, laxerend, braakopwekkend, urinedrijvend; tegengif bij vergiftigingen, bij diarree, lepra en huidziekten, hondenbeten, wormen, acute reuma.

Zuid-Amerika · Voeding · № 916

Algarrobo

Neltuma pallida (syn. Prosopis pallida)

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan de mesquite, met zoete peulen vol suikers. De boom houdt met zijn diepe wortels het droogbos in stand.

Europa · Kruid · № 63

Alsem

Artemisia absinthium

Een van de bitterste kruiden; traditioneel gebruikt om eetlust en spijsvertering op gang te brengen en tegen darmwormen. Klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Voeding · № 84

Appel

Malus domestica

Vrucht rijk aan vezels zoals pectine; geraspte appel is een oud huismiddel bij lichte diarree. Er is geen specifieke medische werking bewezen.

Azië · Kruid · № 550

Ashoka

Saraca indica

Traditioneel toegeschreven

Sterk samentrekkend, baarmoederkalmerend; bij baarmoederaandoeningen, vooral zware menstruatie, inwendige bloedingen, aambeien, bloederige dysenterie; wortel lustopwekkend en versterkend, bij hoest, astma, reuma, huidziekten, indigestie.

Azië · Kruid · № 17

Ashwagandha

Withania somnifera

Plant uit de Ayurvedische traditie. Sommige preparaten zijn onderzocht bij stress en slaap, maar studies verschillen en bewijs is beperkt.

Azië · Kruid · № 552

Bala

Sida cordifolia

Traditioneel toegeschreven

Verkoelend, samentrekkend, maagversterkend, versterkend, koortsverlagend, verzachtend, urinedrijvend; bevat efedrine-achtige stof.

Noord-Amerika · Kruid · № 574

Balsempopulier

Populus balsamifera

Traditioneel toegeschreven

Knoppen: stimulerend, versterkend, urinedrijvend, verzachtend, slijmoplossend; schors: slijmoplossend, laxerend; bij huidproblemen (eczeem, psoriasis), droge hoest, obstipatie, nier/blaas-ondersteuning, reuma en jicht.

Azië · Kruid · № 496

Banyan

Ficus benghalensis

Traditioneel toegeschreven

Antiseptisch, lustopwekkend, samentrekkend, verkoelend, bloedstelpend, bloedsuikerverlagend; bladeren bij diarree en dysenterie; melksap uitwendig bij pijn, kneuzingen, zweren, reuma, lumbago; schors bij diabetes, gonorroe.

Azië · Kruid · № 293

Behaarde engelwortel (du huo)

Angelica pubescens

Traditioneel toegeschreven

Antireumatisch, pijnstillend, ontstekingsremmend.

Europa · Kruid · № 186

Berk

Betula pendula

Traditioneel toegeschreven

Bitter, samentrekkend, antireumatisch.

Europa · Kruid · № 67

Bernagie

Borago officinalis

Zaadolie (rijk aan gamma-linoleenzuur) is onderzocht bij eczeem en gewrichtsontsteking, met wisselende resultaten. Het blad werd traditioneel als koortswerend en opwekkend kruid gebruikt.

Afrika · Kruid · № 413

Bertramswortel

Anacyclus pyrethrum

Traditioneel toegeschreven

Speekselbevorderend, zenuwversterkend; bij kiespijn en cariës, keelpijn, amandelontsteking, epilepsie, reuma.

Azië · Kruid · № 354

Bhringaraj

Eclipta prostrata

Traditioneel toegeschreven

Leverversterkend, ontstoppend, versterkend, zuiverend, antiviraal; bij vergrote lever en milt, huidziekten, koorts, oedeem, reuma; haarolie voor zwart en vol haar; bij klierzwellingen, olifantsziekte, hoofdpijn en kiespijn.

Azië · Kruid · № 563

Bibhitaki

Terminalia bellerica

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, versterkend, slijmoplossend, laxerend (onrijpe vrucht), zuiverend.

Europa · Kruid · № 278

Bittere scheefbloem

Iberis amara

Traditioneel toegeschreven

Krampwerend, ontspannend, versterkt het spijsverteringskanaal, windverdrijvend; traditioneel bij jicht en reuma.

Europa · Anders · № 74

Blaaswier

Fucus vesiculosus

Bruin zeewier rijk aan jodium; vroeger gebruikt bij een trage schildklier en als afslankmiddel. Afslankclaims zijn niet bewezen.

Noord-Amerika · Kruid · № 280

Blauwe zilverkaars

Caulophyllum thalictroides

Traditioneel toegeschreven

Versterkend, krampwerend, ontstekingsremmend, baarmoederstimulerend, urinedrijvend, antireumatisch.

Azië · Kruid · № 557

Braaknoot

Strychnos nux-vomica

Traditioneel toegeschreven

Zenuwversterkend, maagversterkend, versterkend, lustopwekkend, ruggenmerg-, ademhalings- en hartstimulerend.

Europa · Voeding · № 48

Brandnetel

Urtica dioica

Voedsel- en vezelplant met een lange traditie in volksgeneeskunde. Medische claims zijn niet vastgesteld.

Oceanië · Kruid · № 176

Cajeput en niaouli

Melaleuca cajuputi, M. viridiflora, M. leucadendra e.a.

Beide verwanten van de tea tree leveren een etherische olie die uitwendig bij spierpijn en in inhalaties bij verkoudheid wordt gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.