Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 988

Adam-en-Eva-wortel

Aplectrum hyemale

Orchidee met één blad, groen met zilverwitte strepen, dat in de late herfst verschijnt en in het voorjaar verwelkt. Onder de grond liggen twee of meer knollen aan elkaar, een oude en een nieuwe. Uit de gekneusde knollen komt een kleverig slijm.

Europa · Kruid · № 79

Alant

Inula helenium

De wortel wordt traditioneel gebruikt bij hoest met slijm en bronchitis; ze bevat veel inuline. Klinisch bewijs is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 896

Altamisa

Ambrosia peruviana

Aromatische, behaarde ambrosiasoort. In haar gebied wordt ze gebruikt als pijnstillend, ontstekingsremmend, ontwormend en ontsmettend middel; goed onderzoek ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 1001

Amerikaanse plataan

Platanus occidentalis

Een van de grootste loofbomen van Oost-Amerika, met een stam die afbladdert in vlekken van wit, groen en bruin. De bast bevat looistoffen en betulinezuur. Hij is een ouder van de gewone plataan in Europese straten.

Azië · Kruid · № 569

Asgrauwe vernonia

Vernonia cinerea

Traditioneel toegeschreven

Koortsverlagend, zweetdrijvend, zuiverend; afkooksel bevordert zweten bij koorts; zaden tegengif, ontwormend, bij lepra en chronische huidziekten; plant bij blaaskrampen, moeilijk plassen, aambeien; bloemen bij bindvliesontsteking.

Zuid-Amerika · Kruid · № 901

Ayahuasca

Banisteriopsis caapi

Reusachtige liaan, tot dertig meter lang. De stengel bevat harmine, harmaline en tetrahydroharmine, die het enzym MAO remmen. Daardoor wordt de DMT uit planten als chacruna via de mond werkzaam. De drank geeft visioenen, en meestal braken en diarree, wat in de traditie als reiniging geldt.

Azië · Kruid · № 563

Bibhitaki

Terminalia bellerica

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, versterkend, slijmoplossend, laxerend (onrijpe vrucht), zuiverend.

Europa · Voeding · № 48

Brandnetel

Urtica dioica

Voedsel- en vezelplant met een lange traditie in volksgeneeskunde. Medische claims zijn niet vastgesteld.

Zuid-Amerika · Kruid · № 852

Canelo

Drimys winteri

Boom met een pittige, bittere bast. Als wintersbast was hij eeuwenlang een middel tegen scheurbuik; verder is de werking weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 891

Carqueja

Baccharis genistelloides (en B. trimera)

Vaste plant met platte, gevleugelde stengels en bijna geen bladeren. Een van de best onderzochte Baccharis-soorten; ze bevat flavonoïden die mogelijk ontstekingsremmend werken. Klinisch bewijs ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 924

Cebil

Anadenanthera colubrina

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan yopo. De zaden bevatten veel bufotenine, tot ruim twaalf procent, en daarnaast wat DMT en 5-MeO-DMT. Als snuif geven ze heftige lichamelijke effecten en korte visioenen.

Azië · Kruid · № 525

Champak

Michelia champaca

Traditioneel toegeschreven

Ontstoppend, zuiverend, maagversterkend, versterkend, laxerend, windverdrijvend; bij gastritis, chronische reuma, abcessen, koorts, indigestie, misselijkheid, nierziekten, gonorroe; bloemolie bij hoofdpijn, oogontsteking en jicht.

Azië · Kruid · № 660

Chinese lavaswortel (gao ben)

Ligusticum sinense

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind-kou en verlicht vooral hoofdpijn op de kruin, tandpijn en reumatische pijn.

Zuid-Amerika · Kruid · № 926

Chiricaspi

Brunfelsia grandiflora

Struik uit de nachtschadefamilie, tot drie meter hoog, met geurende bloemen die van paars naar wit verkleuren. Bevat onder meer scopoletine en verbindingen die bij dieren stuipen veroorzaken. Geeft een gevoel van kou en tintelingen, en in grotere hoeveelheden duizeligheid en verlamming.

Zuid-Amerika · Kruid · № 984

Cojamba

Helosis cayennensis

Een plant zonder bladgroen die parasiteert op de wortels van bomen en struiken (familie Balanophoraceae). Ze lijkt op een jonge paddenstoel, tot blijkt dat de 'hoed' een roodbruine kolf is vol piepkleine bloemetjes. De werking is nauwelijks onderzocht.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 460

Epazote

Dysphania ambrosioides (syn. Chenopodium ambrosioides)

Sterk geurend keukenkruid dat traditioneel tegen darmwormen en winderigheid wordt gebruikt. De etherische olie bevat ascaridol, dat wormen doodt maar ook voor mensen giftig is.

Zuid-Amerika · Kruid · № 908

Epena

Virola theiodora (en verwante Virola-soorten)

Boom uit de nootmuskaatfamilie met bloedrode hars in de bast. De hars bevat veel 5-MeO-DMT en DMT, en ook bètacarbolines. Als snuif geeft ze binnen enkele minuten opwinding, gevoelloosheid van de ledematen, misselijkheid en visioenen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 876

Floripondio

Brugmansia spp. (o.a. B. arborea, B. sanguinea)

Struik of boompje met grote hangende trompetbloemen. Alle delen bevatten tropaanalkaloïden zoals scopolamine en atropine, die verwardheid en hallucinaties veroorzaken.

Azië · Kruid · № 528

Fluweelboon

Mucuna pruriens

Traditioneel toegeschreven

Zaden samentrekkend, ontwormend, zenuwversterkend, lustopwekkend; wortel versterkend, stimulerend, urinedrijvend, laxerend; bij zenuwziekten (verlamming), nierziekten, oedeem, olifantsziekte, witte vloed, zware menstruatie, zaadverlies.

Europa · Voeding · № 90

Framboos

Rubus idaeus

De vrucht is een voedzame bes. Frambozenblad is in de volksgeneeskunde gebruikt in de laatste weken van de zwangerschap om de bevalling te vergemakkelijken; overtuigend bewijs daarvoor ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 899

Gekroesde melkdistel

Sonchus asper

Een- of tweejarige plant met stekelige, blauwgroene bladeren, gele bloemen als van paardenbloem en melksap in de stengel. De bladeren zijn eetbaar en voedzaam.

Azië · Kruid · № 315

Glanzende liguster

Ligustrum lucidum

Traditioneel toegeschreven

Versterkend, urinedrijvend, immuunstimulerend.

Azië · Kruid · № 344

Groene kardemom

Elettaria cardamomum

Traditioneel toegeschreven

Aromatisch, scherp, hartversterkend, maagversterkend, laxerend, urinedrijvend, windverdrijvend; bij astma, bronchitis, aambeien, blaasklachten, winderigheid, krampen door laxeermiddelen, duizeligheid, indigestie, braken.

Europa · Kruid · № 70

Heermoes

Equisetum arvense

Rijk aan silicium; traditioneel gebruikt als plaspoeder, bij urineweginfecties en voor haar, nagels en bindweefsel. Goed klinisch bewijs ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1010

Huamanpinta

Chuquiraga spinosa (en C. rotundifolia)

Stekelige struik met harde, puntige blaadjes en oranjegele bloemhoofdjes. Bevat fenolzuren, flavonoïden, saponinen en alkaloïden; dieronderzoek wijst op een ontstekingsremmende en antioxiderende werking.

Europa · Kruid · № 234

Iep

Ulmus spp.

De binnenbast van de Europese iep is, net als die van de Amerikaanse rode iep, slijmerig en werd bij huidklachten en diarree gebruikt. Er is weinig onderzoek.

Zuid-Amerika · Kruid · № 983

Iochroma

Iochroma fuchsioides

Struik uit de nachtschadefamilie met trossen buisvormige, oranjerode bloemen. Er zijn withanoliden uit gehaald, stoffen die ook in ashwagandha zitten. Waarom de plant als roesmiddel werkt, is niet opgehelderd.

Azië · Kruid · № 788

Japanse alant (xuan fu hua)

Inula japonica

Traditioneel toegeschreven

Laat vastzittend slijm in de longen bewegen en opstandige energie van long en maag dalen.

Azië · Kruid · № 723

Japanse mispel

Eriobotrya japonica

Traditioneel toegeschreven

Koelt heet slijm in de longen en laat opstandige longen- en maagenergie dalen.

Azië · Kruid · № 130

Jatamansi

Nardostachys jatamansi

In de Ayurveda gebruikt als kalmerend middel bij slapeloosheid en onrust. Er is vooral dierproefonderzoek; klinisch bewijs ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 970

Kale lomatium

Lomatium nudicaule (in Boas: Peucedanum)

Schermbloemige met blauwgroen blad en gele schermen. De zaden zijn sterk aromatisch; verwante lomatiums worden onderzocht op werking tegen virussen.

Europa · Kruid · № 75

Kleefkruid

Galium aparine

In de westerse kruidengeneeskunde gebruikt als 'lymfekruid' bij gezwollen klieren en huidaandoeningen. Wetenschappelijk bewijs ontbreekt.

Europa · Kruid · № 102

Koningskaars

Verbascum thapsus

Blad en bloemen bevatten slijmstoffen en worden traditioneel bij prikkelhoest en bronchitis gebruikt; de olie van de bloemen bij oorpijn. Klinisch bewijs is beperkt.

Oceanië · Kruid · № 842

Kukui

Aleurites moluccanus

Boom waarvan de olie de huid verzorgt; de nootjes werken laxerend.

Azië · Kruid · № 693

Luipaardlelie (she gan)

Iris domestica (syn. Belamcanda chinensis)

Traditioneel toegeschreven

Koelt hitte en ontgift bij ernstige keelpijn en hoest met veel heet slijm.

Zuid-Amerika · Kruid · № 863

Maillico

Caltha sagittata

Lage plant uit de ranonkelfamilie met pijlvormig blad en roomwitte bloemen. Familie van de dotterbloem; werkzame stoffen en werking zijn niet onderzocht.