Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Afrika · Kruid · № 116

Khella

Ammi visnaga

Bevat khelline, een spierverslappende stof die de luchtwegen en bloedvaten verwijdt. Khelline vormde de basis voor moderne medicijnen zoals cromoglicaat (bij astma) en amiodaron (bij hartritmestoornissen).

Azië · Kruid · № 647

Kievitsbloembol (bei mu)

Fritillaria cirrhosa

Traditioneel toegeschreven

Lost slijm op en maakt verstopte longen vrij; samen met peer bij droge luchtwegen en een verhitte borst.

Europa · Kruid · № 207

Klaproos

Papaver rhoeas

Traditioneel toegeschreven

Licht verdovend in grote hoeveelheden; Papaver somniferum (bron van opium) is giftig.

Afrika · Voeding · № 12

Knoflook

Allium sativum

Voedingsmiddel met een lange gebruiksgeschiedenis. Supplementen zijn onderzocht, maar eventuele gezondheidseffecten zijn beperkt en geen vervanging voor zorg.

Noord-Amerika · Kruid · № 990

Knolzijdeplant

Asclepias tuberosa

Zijdeplant met felle, oranje bloemschermen die veel vlinders lokken, met een dikke, knolachtige wortel. Ze bevat weinig hartglycosiden voor een zijdeplant, maar wel steroïden die bij grotere hoeveelheden zwakte, krampen en oogschade kunnen geven. De wortel stond als pleurisy root in de Amerikaanse farmacopee als slijmoplossend middel.

Azië · Kruid · № 136

Kudzu

Pueraria montana var. lobata

De wortel (ge gen) wordt in de Chinese geneeskunde bij koorts, stijve nek en dorst gebruikt. Er zijn kleine studies naar kudzu en het verminderen van alcoholgebruik, met wisselende uitkomsten.

Oceanië · Kruid · № 842

Kukui

Aleurites moluccanus

Boom waarvan de olie de huid verzorgt; de nootjes werken laxerend.

Azië · Kruid · № 205

Lelie

Lilium spp.

De bolschubben van sommige lelies (bai he) worden in de Chinese geneeskunde gebruikt bij droge hoest, onrust en slapeloosheid na koorts. Lelies zijn dodelijk giftig voor katten.

Azië · Kruid · № 762

Moerbeimaretak (sang ji sheng)

Taxillus chinensis (syn. Loranthus parasiticus)

Traditioneel toegeschreven

Versterkt lever en nieren, verdrijft wind en vocht, voedt het bloed en kalmeert de foetus.

Zuid-Amerika · Kruid · № 880

Mucura

Petiveria alliacea

Kruid met een sterke knoflookgeur. Werd onderzocht op ontstekingsremmende en antimicrobiële werking; klinisch bewijs ontbreekt.

Azië · Voeding · № 358

Mungboon

Vigna radiata

Traditioneel toegeschreven

Licht en goed verteerbaar, sattvisch (rust in het hoofd); bij koorts, zweren en bloedaandoeningen; khichadi met takra 7–10 dagen als reinigingskuur; zeepvervanger maakt de huid zacht.

Europa · Kruid · № 198

Narcis

Narcissus spp.

Narcissen zijn sierplanten; de bollen zijn giftig en worden wel met uien verwisseld. Uit de verwante sneeuwklok en narcissen wordt galantamine gewonnen, een middel bij de ziekte van Alzheimer.

Noord-Amerika · Kruid · № 999

Oranje springzaad

Impatiens capensis

Eenjarig, sappig kruid met oranje, gevlekte bloemen. Rijpe zaaddozen springen bij aanraking open en schieten de zaden weg, vandaar de namen touch-me-not en springzaad. Het sap bevat saponinen en naftochinonen; een studie vond dat het een uitslag door gifsumak na korte blootstelling kan voorkomen, al is wassen met zeep minstens zo goed.

Noord-Amerika · Kruid · № 153

Oshá

Ligusticum porteri, L. sinense en L. wallichii

De wortel wordt traditioneel gebruikt bij keelpijn, hoest en beginnende verkoudheid. Er is vrijwel geen klinisch onderzoek.

Europa · Voeding · № 259

Peen

Daucus carota

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, urinedrijvend, versterkend, windverdrijvend; drijft nier- en blaasstenen af, verlicht lage rugpijn door nieren, vermindert oedeem, herstelt de blaas, stimuleert spijsvertering; zaad traditioneel als anticonceptie.

Azië · Kruid · № 656

Perilla

Perilla frutescens

Traditioneel toegeschreven

Verwarmt bij verkoudheid door kou, helpt de spijsvertering en verzacht hoest met slijm.

Azië · Voeding · № 249

Perzik

Prunus persica

Een sappige zomervrucht. In de Chinese geneeskunde worden de pitten (tao ren) gebruikt om bloed te laten stromen; die zijn rauw giftig door amygdaline.

Europa · Kruid · № 219

Peterselie

Petroselinum crispum

Een vitamine C- en K-rijk keukenkruid. Wortel en zaad werden als plaspoeder gebruikt. Grote hoeveelheden zaad of olie zijn giftig en kunnen weeën opwekken.

Azië · Kruid · № 275

Pinellia (ban xia)

Pinellia ternata

Traditioneel toegeschreven

Hoestremmend, slijmoplossend, tegen braken, tegen catarre.

Noord-Amerika · Kruid · № 941

Purperen engelwortel

Angelica atropurpurea

Hoog schermbloemig kruid met een purperen stengel, verwant aan de Europese grote engelwortel. Bevat etherische olie en furanocumarinen, die de huid gevoelig maken voor zonlicht.

Noord-Amerika · Voeding · № 936

Ramps

Allium tricoccum

Wilde prei met brede bladeren en een kleine bol, verwant aan het Europese daslook. Bladeren en bol smaken naar ui en knoflook.

Azië · Voeding · № 408

Reuzentaro

Alocasia macrorrhiza

Traditioneel toegeschreven

Spijsverteringsbevorderend, laxerend, urinedrijvend, melkbevorderend; bij koliek, obstipatie, aambeien, oedeem, wormen, aften, schorpioensteken.

Europa · Kruid · № 45

Salie

Salvia officinalis

Keukenkruid. Enkele kleine studies wijzen op mogelijke effecten op geheugen en bloedvetten, maar het bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 633

Sassafras

Sassafras albidum

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind, vocht en kou bij gewrichtsklachten, ook als er hitte bij is, laat het bloed stromen bij stase na trauma of bij uitblijvende menstruatie, en wordt gebruikt bij jeukende huid.

Noord-Amerika · Kruid · № 976

Scoulers hertshooi

Hypericum scouleri (syn. H. formosum var. scouleri)

Inheems hertshooi met gele, zwart gestippelde bloemen, verwant aan het sint-janskruid. Bevat net als dat hypericine en hyperforine.

Noord-Amerika · Kruid · № 964

Senegawortel

Polygala senega (syn. Senega officinalis)

Lage vleugeltjesbloem met witte bloemaren. De wortel bevat saponinen die slijm losmaken en hoesten opwekken; hij staat in de Europese farmacopee als middel tegen hoest.

Azië · Kruid · № 680

Sophorawortel (ku shen)

Sophora flavescens

Traditioneel toegeschreven

Voert vochtige hitte af bij jeukende huid, afscheiding en dysenterie; uitwendig als wassing.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 849

Sopropo

Momordica charantia

Bittere klimplant waarvan vrucht, blad en ranken worden gebruikt. In de volksgeneeskunde vooral om de bloedsuiker te verlagen; onderzoek laat hooguit een klein effect zien.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 819

Tabak

Nicotiana rustica

Ceremoniële plant van veel inheemse volken in Amerika. Tabak is verslavend en schadelijk voor de gezondheid.

Zuid-Amerika · Voeding · № 1011

Tarwi

Lupinus mutabilis

Lupine met wit tot paarse bloemen en eiwitrijke, oliehoudende bonen. De rauwe bonen zijn bitter door lupine-alkaloïden, die er door dagenlang weken en spoelen uit worden gehaald.

Midden-Amerika en Caraïben · Paddenstoel · № 904

Teonanácatl

Psilocybe mexicana (en andere Psilocybe-soorten)

Kleine paddenstoelen die psilocybine en psilocine bevatten. Ze geven na een half uur tot een uur visioenen en een veranderde beleving van tijd en ruimte, die enkele uren aanhouden.

Europa · Kruid · № 98

Tijm

Thymus vulgaris

Traditioneel gebruikt bij hoest en bronchitis; thymol uit de olie remt in het laboratorium bacteriën en schimmels. Er zijn enkele studies met hoestsiropen op basis van tijm.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 157

Tomaat

Solanum lycopersicum

Groente-vrucht met vitamine C en lycopeen. Onderzoek naar lycopeen en hart- of prostaatgezondheid is vooral observationeel en niet doorslaggevend.

Europa · Voeding · № 654

Waterkers

Nasturtium officinale

Traditioneel toegeschreven

Rijk aan vitamine C, bètacaroteen en vitamine E; gebruikt om ontgifting te ondersteunen, lichaamswarmte te koelen en de longen te ondersteunen.

Oceanië · Voeding · № 173

Wattle

Acacia spp. (o.a. A. holosericea, A. decurrens)

Geroosterd wattlezaad is een eiwit- en vezelrijk bushfood. Bast van sommige soorten is looistofrijk en werd bij wonden en diarree gebruikt. Er is weinig klinisch onderzoek.

Azië · Kruid · № 640

Welriekende salomonszegel (yu zhu)

Polygonatum odoratum

Traditioneel toegeschreven

Voedt de maag en bevordert de aanmaak van lichaamsvocht; bij vermoeidheid, weinig eetlust, zwakke spijsvertering en uitputting.