Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Zuid-Amerika · Kruid · № 897

Mullaca

Muehlenbeckia volcanica

Laag, kruipend struikje met kleine, ronde, leerachtige bladeren en blauwzwarte vruchtjes. In het extract zijn looistoffen en flavonoïden gevonden; bij ratten werkte het ontstekingsremmend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 882

Palo santo

Bursera graveolens

Boom uit de familie van wierook en mirre, met sterk geurend hout dat etherische olie bevat.

Zuid-Amerika · Kruid · № 912

Pasuchaca

Geranium ayavacense en Geranium sessiliflorum

Lage, rozetvormige ooievaarsbekken met een dikke wortel. Bevat looistoffen. Of de thee de bloedsuiker verlaagt, is bij mensen niet goed onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 915

Ratania

Krameria lappacea (syn. Krameria triandra)

Laag struikje dat half op de wortels van andere planten parasiteert. De rode wortel bevat veel looistoffen en werkt daardoor samentrekkend. In Europa staat ratanhiawortel in de farmacopee en wordt hij in mondwater en tandvleesmiddelen gebruikt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 888

Reuzenpaardenstaart

Equisetum giganteum

Grote paardenstaart, rijk aan silicium. Traditioneel als plasmiddel, zoals de Europese heermoes; goed bewijs ontbreekt.

Europa · Kruid · № 2

Rozemarijn

Salvia rosmarinus (syn. Rosmarinus officinalis)

Een aromatisch keukenkruid met carnosinezuur en rozemarijnzuur. Een paar kleine studies wijzen op een licht effect van de geur op alertheid; dat het geheugen verbetert is niet aangetoond. Het blad wordt bij spijsverteringsklachten gebruikt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 875

San Pedro

Echinopsis pachanoi (syn. Trichocereus pachanoi)

Snelgroeiende zuilcactus die mescaline bevat, een sterk bewustzijnsveranderende stof.

Zuid-Amerika · Kruid · № 854

Sangre de drago

Croton lechleri

Boom met een dik, bloedrood sap. Op de huid droogt het snel tot een beschermend laagje. Uit het sap is crofelemer gemaakt, sinds 2013 in de VS goedgekeurd tegen diarree bij mensen met hiv.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 819

Tabak

Nicotiana rustica

Ceremoniële plant van veel inheemse volken in Amerika. Tabak is verslavend en schadelijk voor de gezondheid.

Zuid-Amerika · Kruid · № 877

Tara

Tara spinosa (syn. Caesalpinia spinosa)

Doornige boom met rode peulen die zeer rijk zijn aan looistoffen. In laboratoriumtests remden extracten van de peulen verschillende bacteriën.

Europa · Kruid · № 72

Venkel

Foeniculum vulgare

Het zaad wordt traditioneel gebruikt bij winderigheid, een opgeblazen gevoel en krampjes. Er zijn enkele kleine studies, maar het bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 86

Weegbree

Plantago major

Het blad wordt traditioneel gekneusd op insectenbeten, kleine wondjes en schaafplekken gelegd en als thee bij hoest gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Kruid · № 242

Wijnruit

Ruta graveolens

Traditioneel toegeschreven

Antiseptisch, stimulerend, menstruatiebevorderend, slijmoplossend, krampwerend, ontwormend (kinderen); versterkt haarvaten (rutine); bij hysterie, winderigheid en koliek, beginnende verlamming, indigestie; olie urinedrijvend en huidprikkelend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 878

Yacón

Smallanthus sonchifolius

Composiet met zoete, knapperige knollen vol inuline en fructo-oligosachariden, die het lichaam nauwelijks opneemt. Het blad werd onderzocht bij suikerziekte; bewijs bij mensen ontbreekt.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 850

Zuurzak

Annona muricata

Boom met een grote, zoetzure vrucht. Het blad wordt als kalmerende thee gedronken. Beweringen dat zuurzak kanker geneest, zijn niet bewezen.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 818

Achiote

Bixa orellana

De rode zaden worden als kleurstof en specerij gebruikt; traditioneel ook als middel.

Zuid-Amerika · Kruid · № 889

Bilyea

Grimolobium pubescens (syn. Otholobium pubescens, Psoralea pubescens)

Struik uit de vlinderbloemenfamilie met drietallige bladeren. Bevat onder meer bakuchiol; extracten verlaagden in proeven met muizen de bloedsuiker. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 924

Cebil

Anadenanthera colubrina

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan yopo. De zaden bevatten veel bufotenine, tot ruim twaalf procent, en daarnaast wat DMT en 5-MeO-DMT. Als snuif geven ze heftige lichamelijke effecten en korte visioenen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

Chachacomo

Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 902

Chacruna

Psychotria viridis

Struik uit de koffiefamilie, tot vijf meter hoog. Het blad bevat DMT, een kortwerkende, sterk bewustzijnsveranderende stof die alleen via de mond werkt samen met een MAO-remmer zoals ayahuasca.

Zuid-Amerika · Kruid · № 926

Chiricaspi

Brunfelsia grandiflora

Struik uit de nachtschadefamilie, tot drie meter hoog, met geurende bloemen die van paars naar wit verkleuren. Bevat onder meer scopoletine en verbindingen die bij dieren stuipen veroorzaken. Geeft een gevoel van kou en tintelingen, en in grotere hoeveelheden duizeligheid en verlamming.

Zuid-Amerika · Kruid · № 856

Culén

Grimolobium glandulosum (syn. Otholobium glandulosum, Psoralea glandulosa)

Struik uit de vlinderbloemenfamilie met klierachtig, geurend blad. Werd traditioneel gebruikt bij spijsverteringsklachten, diarree en op wonden; goed onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1006

Escorzonera

Perezia multiflora (en verwante soorten)

Laag, stekelig kruid met getande bladeren en gele of witte bloemhoofdjes. Bevat fenolen, flavonoïden en saponinen; het blad remt in het laboratorium sommige bacteriën. Onderzoek bij mensen is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 237

Heliotroop

Heliotropium arborescens

Een sierplant met sterk naar vanille geurende bloemen. Hij bevat pyrrolizidine-alkaloïden en is giftig bij inslikken; hij wordt alleen om de geur gekweekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1007

Kiswara

Buddleja coriacea (en verwante Andes-soorten)

Taaie struik of boom met kleine, leerachtige bladeren, roestbruin aan de onderkant, en geurige oranjegele bloemen. Over de werking bij mensen is weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 853

Matico

Buddleja globosa

Struik met oranje bolvormige bloemen. Het blad bevat ontstekingsremmende stoffen zoals verbascoside; klinisch onderzoek naar wondgenezing ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 816

Muña

Minthostachys mollis

Muntachtige plant die in de Andes wordt gebruikt bij buikklachten en winderigheid.

Zuid-Amerika · Kruid · № 858

Natre

Solanum crispum (incl. S. ligustrinum)

Struik uit de nachtschadefamilie met zeer bitter blad. Traditioneel een koortsmiddel; de bessen zijn giftig.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 906

Ololiuqui

Ipomoea corymbosa (syn. Turbina corymbosa, Rivea corymbosa)

Houtige winde met witte bloemen. De kleine, ronde zaden bevatten ergine (LSA) en verwante ergoline-alkaloïden, chemisch verwant aan LSD. Ze geven een bedwelming met visioenen, vaak met misselijkheid en loomheid.

Zuid-Amerika · Kruid · № 227

Oost-Indische kers

Tropaeolum majus

Blad en bloemen smaken scherp door mosterdolieglycosiden. In Duitsland is een combinatie met mierikswortel als middel bij blaas- en luchtweginfecties toegelaten; voor de plant alleen is weinig onderzoek.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1009

Pinku pinku

Ephedra americana

Bladloze struik met groene, gelede stengels, verwant aan de Chinese ma huang. Efedra-soorten bevatten efedrine, dat de luchtwegen verwijdt maar ook hartslag en bloeddruk verhoogt; hoeveel deze soort bevat, is weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1014

Queñua

Polylepis (o.a. P. besseri en P. tarapacana)

Knoestige bomen en struiken uit de rozenfamilie met een roodbruine, in dunne laagjes afbladderende schors die tegen de kou beschermt. Over de werking bij mensen is niets onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 871

Quinchamalí

Quinchamalium chilense

Halfparasitisch kruid met oranjegele bloemen in hoofdjes. Traditioneel bij wonden en verkoudheid; onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 872

Radal

Lomatia hirsuta

Boom uit de proteafamilie met grote, getande bladeren en mooi getekend hout. Traditioneel bij hoest; onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1012

Roq'e

Colletia spinosissima

Doornige struik met groene, kruisgewijs geplaatste doorns en nauwelijks blad. Leeft samen met stikstofbindende Frankia-bacteriën. De schors bevat saponinen; over de werking bij mensen is weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 927

Sanango

Tabernaemontana sananho

Boom uit de maagdenpalmfamilie, verwant aan iboga. Bevat de indoolalkaloïden coronaridine, voacangine en ibogamine, die op die van iboga lijken. Werkt ontstekingsremmend en in het laboratorium tegen de parasiet die leishmaniasis veroorzaakt.