Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Zuid-Amerika · Kruid · № 1007

Kiswara

Buddleja coriacea (en verwante Andes-soorten)

Taaie struik of boom met kleine, leerachtige bladeren, roestbruin aan de onderkant, en geurige oranjegele bloemen. Over de werking bij mensen is weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 896

Altamisa

Ambrosia peruviana

Aromatische, behaarde ambrosiasoort. In haar gebied wordt ze gebruikt als pijnstillend, ontstekingsremmend, ontwormend en ontsmettend middel; goed onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 889

Bilyea

Grimolobium pubescens (syn. Otholobium pubescens, Psoralea pubescens)

Struik uit de vlinderbloemenfamilie met drietallige bladeren. Bevat onder meer bakuchiol; extracten verlaagden in proeven met muizen de bloedsuiker. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1003

Calaguala

Campyloneurum angustifolium (en verwante varens, o.a. Polypodium)

Smalbladige varen die op bomen en rotsen groeit. De wortelstok wordt al eeuwen als geneesmiddel verhandeld; goed onderzoek naar de werking bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 924

Cebil

Anadenanthera colubrina

Doornige boom uit de vlinderbloemenfamilie, verwant aan yopo. De zaden bevatten veel bufotenine, tot ruim twaalf procent, en daarnaast wat DMT en 5-MeO-DMT. Als snuif geven ze heftige lichamelijke effecten en korte visioenen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

Chachacomo

Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 890

Chilca

Baccharis latifolia (en verwante soorten, o.a. B. pentlandii)

Snelgroeiende, dichtvertakte struik met glanzende, kleverige bladeren. Uit onderzoek is weinig bekend over de werking bij mensen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 183

Coca

Erythroxylum coca

Het blad bevat een kleine hoeveelheid cocaïne en andere alkaloïden. Kauwen of thee wordt in de Andes gebruikt tegen honger, vermoeidheid en hoogteziekte; het bewijs voor dat laatste is beperkt. Uit het blad werd cocaïne geïsoleerd, het eerste lokale verdovingsmiddel, dat tegenwoordig vooral een verslavende drug is.

Zuid-Amerika · Kruid · № 913

Corpus way

Gentianella bicolor

Klein, zeer bitter kruid uit de gentiaanfamilie, verwant aan hercampuri. Gentianen bevatten bitterstoffen die de spijsvertering prikkelen. Klinisch onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1006

Escorzonera

Perezia multiflora (en verwante soorten)

Laag, stekelig kruid met getande bladeren en gele of witte bloemhoofdjes. Bevat fenolen, flavonoïden en saponinen; het blad remt in het laboratorium sommige bacteriën. Onderzoek bij mensen is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 881

Hercampuri

Gentianella alborosea (en G. nitida)

Klein, zeer bitter kruid uit de gentiaanfamilie. Wordt verkocht bij lever-, gal- en cholesterolklachten en om af te vallen; goed onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 887

Huamanripa

Laccopetalum giganteum

Een reuzenranonkel met een rozet van dikke bladeren en grote, groengele bloemen. Werkzame stoffen en werking zijn nauwelijks onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 914

Huanarpo

Corynaea crassa

Bijzondere parasitaire plant zonder bladgroen, die op de wortels van bomen en struiken leeft; boven de grond verschijnt alleen een knotsvormige bloeiwijze. Over de werking bij mensen is weinig bekend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 31

Kinabast

Cinchona spp. (o.a. C. officinalis, C. pubescens)

De bast bevat kinine en andere alkaloïden. Kinine werd een belangrijk antimalariamiddel, maar zelf bast gebruiken is onveilig en geen malariabehandeling.

Zuid-Amerika · Voeding · № 32

Maca

Lepidium meyenii

Een knolgewas dat als voedsel wordt gegeten. Claims over vruchtbaarheid en energie zijn niet bewezen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 863

Maillico

Caltha sagittata

Lage plant uit de ranonkelfamilie met pijlvormig blad en roomwitte bloemen. Familie van de dotterbloem; werkzame stoffen en werking zijn niet onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 816

Muña

Minthostachys mollis

Muntachtige plant die in de Andes wordt gebruikt bij buikklachten en winderigheid.

Zuid-Amerika · Kruid · № 912

Pasuchaca

Geranium ayavacense en Geranium sessiliflorum

Lage, rozetvormige ooievaarsbekken met een dikke wortel. Bevat looistoffen. Of de thee de bloedsuiker verlaagt, is bij mensen niet goed onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 884

Peruaanse vlier

Sambucus peruviana

Boom met witte bloemschermen en donkere bessen, familie van de Europese vlier. Bloemen en blad gelden als zweetdrijvend en ontstekingsremmend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 898

Perubalsem

Myroxylon balsamum (var. pereirae)

Grote boom waarvan de hars, de balsem, naar vanille en kaneel ruikt. De balsem bevat onder meer kaneelzuur, benzylbenzoaat en vanilline, en wordt verwerkt in parfum, voedsel en zalven voor huid en wonden.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1009

Pinku pinku

Ephedra americana

Bladloze struik met groene, gelede stengels, verwant aan de Chinese ma huang. Efedra-soorten bevatten efedrine, dat de luchtwegen verwijdt maar ook hartslag en bloeddruk verhoogt; hoeveel deze soort bevat, is weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1014

Queñua

Polylepis (o.a. P. besseri en P. tarapacana)

Knoestige bomen en struiken uit de rozenfamilie met een roodbruine, in dunne laagjes afbladderende schors die tegen de kou beschermt. Over de werking bij mensen is niets onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 915

Ratania

Krameria lappacea (syn. Krameria triandra)

Laag struikje dat half op de wortels van andere planten parasiteert. De rode wortel bevat veel looistoffen en werkt daardoor samentrekkend. In Europa staat ratanhiawortel in de farmacopee en wordt hij in mondwater en tandvleesmiddelen gebruikt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1012

Roq'e

Colletia spinosissima

Doornige struik met groene, kruisgewijs geplaatste doorns en nauwelijks blad. Leeft samen met stikstofbindende Frankia-bacteriën. De schors bevat saponinen; over de werking bij mensen is weinig onderzocht.

Zuid-Amerika · Voeding · № 1011

Tarwi

Lupinus mutabilis

Lupine met wit tot paarse bloemen en eiwitrijke, oliehoudende bonen. De rauwe bonen zijn bitter door lupine-alkaloïden, die er door dagenlang weken en spoelen uit worden gehaald.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 157

Tomaat

Solanum lycopersicum

Groente-vrucht met vitamine C en lycopeen. Onderzoek naar lycopeen en hart- of prostaatgezondheid is vooral observationeel en niet doorslaggevend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 878

Yacón

Smallanthus sonchifolius

Composiet met zoete, knapperige knollen vol inuline en fructo-oligosachariden, die het lichaam nauwelijks opneemt. Het blad werd onderzocht bij suikerziekte; bewijs bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Voeding · № 262

Aardappel

Solanum tuberosum

Een zetmeelrijke knol en een van de belangrijkste voedselgewassen ter wereld. In volksgebruik worden rauwe plakjes of geraspte aardappel op brandwonden, gezwollen ogen en hoofdpijn gelegd; daar is geen onderzoek naar gedaan.

Azië · Voeding · № 272

Abrikoos

Prunus armeniaca

Traditioneel toegeschreven

Hoestremmend, samentrekkend, antibacterieel, pijnstillend, urinedrijvend, ontstekingsremmend; wilde kers onderdrukt de hoest.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 818

Achiote

Bixa orellana

De rode zaden worden als kleurstof en specerij gebruikt; traditioneel ook als middel.

Europa · Kruid · № 63

Alsem

Artemisia absinthium

Een van de bitterste kruiden; traditioneel gebruikt om eetlust en spijsvertering op gang te brengen en tegen darmwormen. Klinisch bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 160

Amerikaanse ginseng

Panax quinquefolius

In de Chinese geneeskunde gezien als 'verkoelender' dan Aziatische ginseng en gebruikt bij vermoeidheid en dorst. Enkele studies vinden een licht effect op bloedsuiker na de maaltijd en op verkoudheid; het bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Voeding · № 934

Amerikaanse kastanje

Castanea dentata

Ooit een van de grootste bomen van de oostelijke bossen, met zoete, eetbare noten. Verwant aan de tamme kastanje.

Noord-Amerika · Kruid · № 593

Amerikaanse moeraslantaarn

Lysichiton americanus

Traditioneel toegeschreven

Zenuwversterkend, stimulerend, krampwerend, zweetdrijvend, slijmoplossend; opent de longen en vermindert hoest en bronchiale krampen (acute astma), zalf tegen ringworm, verlicht spier- en gewrichtspijn.

Azië · Kruid · № 228

Anijs

Pimpinella anisum

Traditioneel toegeschreven

Geeft een natuurlijk lipvergrotend effect.

Zuid-Amerika · Kruid · № 866

Apenboom (pehuén)

Araucaria araucana

Oeroude conifeer die meer dan duizend jaar oud wordt. De grote, zetmeelrijke zaden zijn een voedzaam voedsel; de hars werd op wonden gebruikt.