Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Azië · Kruid · № 447

Bonducnoot

Caesalpinia crista

Traditioneel toegeschreven

Koortswerend, krampwerend, bitter tonicum, ontwormend, koortsverlagend; bij koorts, wisselkoorts, astma, koliek, zwellingen, bloedingen, leverstoornissen, stuipen en zenuwklachten.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 265

Bonen

Phaseolus vulgaris

Een eiwit- en vezelrijke peulvrucht. Rauwe of onvoldoende gekookte bonen bevatten het giftige fasine; goed koken is nodig. Bonen zijn verder vooral voedsel, geen geneesmiddel.

Noord-Amerika · Kruid · № 151

Boneset

Eupatorium perfoliatum

Traditioneel gebruikt bij koorts en griep met spierpijn; de Engelse naam verwijst naar 'breekbeenkoorts'. Er is nauwelijks modern klinisch onderzoek.

Europa · Voeding · № 73

Bosaardbei

Fragaria vesca

Het looistofrijke blad werd traditioneel bij lichte diarree gebruikt; de vrucht is een vitamine-C-rijke lekkernij. Medisch bewijs ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 306

Boshortensia

Hydrangea arborescens

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, laxerend, nierstimulerend.

Europa · Voeding · № 255

Braam

Rubus fruticosus

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend; bij vochtige maag- en darmklachten, diarree, slijm; siroop of likeur tegen keelpijn.

Europa · Voeding · № 48

Brandnetel

Urtica dioica

Voedsel- en vezelplant met een lange traditie in volksgeneeskunde. Medische claims zijn niet vastgesteld.

Noord-Amerika · Kruid · № 631

Brewers engelwortel

Angelica breweri, A. arguta, A. hendersonii

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind, vocht en kou bij stijve, pijnlijke gewrichten, opent de oppervlakte bij wind-kou en laat qi en bloed stromen bij pijn.

Afrika · Kruid · № 26

Buchu

Agathosma betulina

Geurige bladeren die als smaakmaker en in volksgeneeskunde worden gebruikt; klinisch bewijs voor behandelingen ontbreekt.

Oceanië · Kruid · № 176

Cajeput en niaouli

Melaleuca cajuputi, M. viridiflora, M. leucadendra e.a.

Beide verwanten van de tea tree leveren een etherische olie die uitwendig bij spierpijn en in inhalaties bij verkoudheid wordt gebruikt. Klinisch bewijs is beperkt.

Noord-Amerika · Kruid · № 630

Californisch helmkruid

Scrophularia californica, S. lanceolata

Traditioneel toegeschreven

Koelt hitte in het bloed en voedt yin, voert vochtige hitte af en verspreidt zwellingen.

Noord-Amerika · Kruid · № 627

Californische aralia

Aralia californica

Traditioneel toegeschreven

Opent de oppervlakte bij wind-kou en koorts zonder zweten, verwarmt de long en stilt hoest met overvloedig wit of helder slijm, en versterkt (met honing geroosterd) de energie van long en milt.

Noord-Amerika · Kruid · № 978

Californische laurier

Umbellularia californica

Groenblijvende boom uit de laurierfamilie met sterk geurend blad. Het blad bevat umbellulon, dat bij inademing hoofdpijn geeft en in grote hoeveelheden giftig is.

Azië · Kruid · № 448

Callicarpa macrophylla

Callicarpa macrophylla

Traditioneel toegeschreven

Koortsverlagend, versterkend, bloedzuiverend; bij maagklachten, reumatische gewrichtspijn, huidziekten.

Azië · Mineraal · № 798

Calomel

Calomelas (kwikchloride)

Traditioneel toegeschreven

Werd uitwendig gebruikt tegen schurft en zweren; bevat kwik.

Noord-Amerika · Kruid · № 582

Canadese guldenroede

Solidago canadensis

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, antiseptisch, ontstekingsremmend, wondhelend; geneest de blaaswand (incontinentie, irritatie), bij allergieën en vastzittend slijm na verkoudheid, oogspoeling bij hooikoorts.

Zuid-Amerika · Kruid · № 852

Canelo

Drimys winteri

Boom met een pittige, bittere bast. Als wintersbast was hij eeuwenlang een middel tegen scheurbuik; verder is de werking weinig onderzocht.

Azië · Kruid · № 710

Capillaris-alsem (yin chen hao)

Artemisia capillaris

Traditioneel toegeschreven

Voert vochtige hitte af uit lever en galblaas; hoofdkruid bij geelzucht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 891

Carqueja

Baccharis genistelloides (en B. trimera)

Vaste plant met platte, gevleugelde stengels en bijna geen bladeren. Een van de best onderzochte Baccharis-soorten; ze bevat flavonoïden die mogelijk ontstekingsremmend werken. Klinisch bewijs ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 985

Cayaponia ophthalmica

Cayaponia ophthalmica

Klimplant uit de komkommerfamilie, door Schultes beschreven; de soortnaam betekent 'voor het oog'. De chemie is onbekend; komkommerachtigen bevatten vaak bittere, prikkelende cucurbitacinen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

Chachacomo

Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

Zuid-Amerika · Kruid · № 902

Chacruna

Psychotria viridis

Struik uit de koffiefamilie, tot vijf meter hoog. Het blad bevat DMT, een kortwerkende, sterk bewustzijnsveranderende stof die alleen via de mond werkt samen met een MAO-remmer zoals ayahuasca.

Afrika · Kruid · № 453

Chaksu

Cassia absus

Traditioneel toegeschreven

Bitter, samentrekkend, bloeddrukverlagend; bladeren bij hoest; zaden bij ringworm, huidziekten, bindvliesontsteking en oogontsteking.

Zuid-Amerika · Kruid · № 919

Chanca piedra

Phyllanthus niruri (en P. stipulatus, P. urinaria)

Klein kruid met rijen fijne blaadjes en piepkleine vruchtjes eronder. In proeven remde het de vorming van niersteenkristallen en werkte het plasdrijvend; kleine studies bij mensen geven nog geen duidelijk bewijs.

Azië · Kruid · № 766

Cherokee-roos

Rosa laevigata

Traditioneel toegeschreven

Houdt essentie vast en remt diarree en vaak plassen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 890

Chilca

Baccharis latifolia (en verwante soorten, o.a. B. pentlandii)

Snelgroeiende, dichtvertakte struik met glanzende, kleverige bladeren. Uit onderzoek is weinig bekend over de werking bij mensen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 862

Chilco

Fuchsia magellanica

De wilde fuchsia, met hangende rood-paarse bloemen. Traditioneel als plasmiddel en bij koorts; onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 867

Chileense aardbei (kelleñ)

Fragaria chiloensis

Wilde aardbei met grote, geurige vruchten, een van de ouders van de tuinaardbei. Het blad bevat looistoffen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 861

Chileense laurier (triwe)

Laurelia sempervirens

Hoge, groenblijvende boom met sterk geurend blad en hout. Traditioneel bij hoofdpijn en als plasmiddel; onderzoek ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 894

Chinchircuma

Mutisia acuminata

Klimmende struik met ranken en opvallende oranjerode bloemen. In de plant zijn onder meer quercetine en arbutine gevonden; de werking bij mensen is niet onderzocht.

Azië · Kruid · № 738

Chinese bijvoet (ai ye)

Artemisia argyi

Traditioneel toegeschreven

Verwarmt de meridianen en baarmoeder, stopt bloedingen door kou en verlicht pijn; het kruid van moxa.

Azië · Kruid · № 714

Chinese bosrankwortel (wei ling xian)

Clematis chinensis

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind en vocht en laat de qi stromen bij pijn overal in het lichaam.

Azië · Kruid · № 125

Chinese efedra (ma huang)

Ephedra sinica

Bevat efedrine, dat de luchtwegen verwijdt en het zenuwstelsel en hart stimuleert. Het is de oorsprong van moderne efedrine- en pseudo-efedrinemedicijnen. Als supplement is het gevaarlijk gebleken.

Azië · Voeding · № 572

Chinese jujube

Zizyphus vulgaris

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, bloedsuikerverlagend, verzachtend, borstverzachtend.

Azië · Kruid · № 660

Chinese lavaswortel (gao ben)

Ligusticum sinense

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind-kou en verlicht vooral hoofdpijn op de kruin, tandpijn en reumatische pijn.

Azië · Kruid · № 137

Chinese rabarber

Rheum palmatum

De wortel (da huang) bevat anthrachinonen: een sterk laxeermiddel. In kleine hoeveelheden werkt het door de looistoffen juist stoppend. Het werkingsmechanisme is goed bekend.