Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Noord-Amerika · Kruid · № 209

Zonnebloem

Helianthus annuus

Zonnebloempitten en -olie zijn rijk aan vitamine E en linolzuur. De olie wordt gebruikt voor droge huid; claims over littekens of huidveroudering zijn niet aangetoond.

Zuid-Amerika · Kruid · № 901

Ayahuasca

Banisteriopsis caapi

Reusachtige liaan, tot dertig meter lang. De stengel bevat harmine, harmaline en tetrahydroharmine, die het enzym MAO remmen. Daardoor wordt de DMT uit planten als chacruna via de mond werkzaam. De drank geeft visioenen, en meestal braken en diarree, wat in de traditie als reiniging geldt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 162

Catuaba

Anemopaegma arvense / Erythroxylum catuaba

In Brazilië verkocht als opwekkend middel en afrodisiacum. Er is geen goed klinisch onderzoek; de samenstelling van producten varieert omdat verschillende bomen 'catuaba' heten.

Zuid-Amerika · Kruid · № 902

Chacruna

Psychotria viridis

Struik uit de koffiefamilie, tot vijf meter hoog. Het blad bevat DMT, een kortwerkende, sterk bewustzijnsveranderende stof die alleen via de mond werkt samen met een MAO-remmer zoals ayahuasca.

Azië · Kruid · № 120

Chinese engelwortel (dang gui)

Angelica sinensis

In de Chinese geneeskunde een van de belangrijkste kruiden om 'het bloed te voeden', vooral bij menstruatieklachten. Westerse studies vonden geen duidelijk effect op overgangsklachten.

Zuid-Amerika · Kruid · № 926

Chiricaspi

Brunfelsia grandiflora

Struik uit de nachtschadefamilie, tot drie meter hoog, met geurende bloemen die van paars naar wit verkleuren. Bevat onder meer scopoletine en verbindingen die bij dieren stuipen veroorzaken. Geeft een gevoel van kou en tintelingen, en in grotere hoeveelheden duizeligheid en verlamming.

Zuid-Amerika · Kruid · № 917

Chuchuhuasi

Maytenus macrocarpa (syn. Monteverdia macrocarpa); in Noord-Peru ook Heisteria acuminata

Grote boom met een dikke, roodbruine bast. De bast bevat onder meer triterpenen en sesquiterpenen; in proeven werkten extracten ontstekingsremmend. Onderzoek bij mensen ontbreekt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 855

Copaiba

Copaifera officinalis en verwante soorten

Boom waarvan de oliehars veel bèta-caryofylleen bevat. Gebruikt op de huid bij ontstekingen en wondjes; het bewijs komt vooral uit dier- en laboratoriumonderzoek.

Zuid-Amerika · Kruid · № 908

Epena

Virola theiodora (en verwante Virola-soorten)

Boom uit de nootmuskaatfamilie met bloedrode hars in de bast. De hars bevat veel 5-MeO-DMT en DMT, en ook bètacarbolines. Als snuif geeft ze binnen enkele minuten opwinding, gevoelloosheid van de ledematen, misselijkheid en visioenen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1006

Escorzonera

Perezia multiflora (en verwante soorten)

Laag, stekelig kruid met getande bladeren en gele of witte bloemhoofdjes. Bevat fenolen, flavonoïden en saponinen; het blad remt in het laboratorium sommige bacteriën. Onderzoek bij mensen is beperkt.

Europa · Kruid · № 60

Grote engelwortel

Angelica archangelica

Aromatisch bitterkruid dat traditioneel wordt gebruikt bij een opgeblazen gevoel, slechte eetlust en verkoudheid. Klinisch bewijs is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 163

Guarana

Paullinia cupana

De zaden bevatten ongeveer twee keer zoveel cafeïne als koffiebonen. Guarana zit in energiedranken en frisdranken; de opwekkende werking komt van de cafeïne.

Zuid-Amerika · Kruid · № 879

Guayusa

Ilex guayusa

Familie van de yerba mate; het blad bevat veel cafeïne en werkt opwekkend.

Zuid-Amerika · Kruid · № 33

Kattenklauw

Uncaria tomentosa

Er is geen overtuigend wetenschappelijk bewijs dat kattenklauw bij enige aandoening helpt.

Afrika · Kruid · № 116

Khella

Ammi visnaga

Bevat khelline, een spierverslappende stof die de luchtwegen en bloedvaten verwijdt. Khelline vormde de basis voor moderne medicijnen zoals cromoglicaat (bij astma) en amiodaron (bij hartritmestoornissen).

Zuid-Amerika · Kruid · № 165

Pau d'arco

Handroanthus impetiginosus (syn. Tabebuia avellanedae)

De binnenbast wordt verkocht bij schimmelinfecties, ontstekingen en als 'kankermiddel'. Er is geen betrouwbaar bewijs bij mensen; de werkzame stof lapachol bleek bij effectieve doses te giftig.

Zuid-Amerika · Kruid · № 885

Peruaanse matico

Piper aduncum

Struik uit de peperfamilie met ruw, geurig blad. Het blad werd traditioneel gebruikt om bloedingen te stoppen; onderzoek is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 927

Sanango

Tabernaemontana sananho

Boom uit de maagdenpalmfamilie, verwant aan iboga. Bevat de indoolalkaloïden coronaridine, voacangine en ibogamine, die op die van iboga lijken. Werkt ontstekingsremmend en in het laboratorium tegen de parasiet die leishmaniasis veroorzaakt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 854

Sangre de drago

Croton lechleri

Boom met een dik, bloedrood sap. Op de huid droogt het snel tot een beschermend laagje. Uit het sap is crofelemer gemaakt, sinds 2013 in de VS goedgekeurd tegen diarree bij mensen met hiv.

Europa · Voeding · № 61

Selderij

Apium graveolens

Groente en specerij. Het zaad werd traditioneel gebruikt bij jicht, gewrichtsklachten en als plaspoeder. Overtuigend klinisch bewijs ontbreekt.

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 923

Sinicuichi

Heimia salicifolia

Struik uit de kattenstaartfamilie met smalle bladeren en gele bloemen. Bevat vertine (cryogenine), lyfoline en lythrine. Zou een lichte duizeligheid geven, een gele tint over wat men ziet en het gevoel dat geluiden van ver komen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 164

Suma

Hebanthe eriantha (syn. Pfaffia paniculata)

Wordt verkocht als 'Braziliaanse ginseng' en adaptogeen bij vermoeidheid. Er is nauwelijks onderzoek bij mensen.

Europa · Voeding · № 10

Bergamot

Citrus bergamia

De schil levert bergamotolie, een geurstof in parfum en Earl Grey-thee. De olie bevat bergapteen, dat de huid gevoelig maakt voor zonlicht. Gezondheidsclaims zijn niet goed onderzocht.

Azië · Kruid · № 303

Achyranthes-wortel (huai niu xi)

Achyranthes bidentata

Traditioneel toegeschreven

Circulatiebevorderend, levertonicum, pijnstillend.

Afrika · Kruid · № 4

Aloë vera

Aloe vera

De gel uit het blad wordt uitwendig gebruikt om de huid te verzachten en bij lichte brandwonden. Onderzoek naar wondgenezing levert wisselende resultaten op; de gel is geen vervanging voor wondzorg.

Europa · Kruid · № 63

Alsem

Artemisia absinthium

Een van de bitterste kruiden; traditioneel gebruikt om eetlust en spijsvertering op gang te brengen en tegen darmwormen. Klinisch bewijs is beperkt.

Zuid-Amerika · Kruid · № 896

Altamisa

Ambrosia peruviana

Aromatische, behaarde ambrosiasoort. In haar gebied wordt ze gebruikt als pijnstillend, ontstekingsremmend, ontwormend en ontsmettend middel; goed onderzoek ontbreekt.

Azië · Kruid · № 743

Amberboomvrucht (lu lu tong)

Liquidambar formosana

Traditioneel toegeschreven

Laat qi en bloed stromen en opent de meridianen.

Noord-Amerika · Kruid · № 955

Amerikaans zoethout

Glycyrrhiza lepidota

Vlinderbloemige met lange, taaie, zoete wortels, verwant aan het echte zoethout. De wortel smaakt naar zoethout; hij bevat minder glycyrrhizine dan Glycyrrhiza glabra.

Noord-Amerika · Kruid · № 628

Amerikaanse hazelwortel

Asarum caudatum, A. canadense en verwante soorten

Traditioneel toegeschreven

Verdrijft wind-kou, opent een verstopte neus, verwarmt de long bij hoest met helder slijm en verdrijft kou en vocht bij menstruatiepijn en andere pijn.

Azië · Kruid · № 678

Amoerkurkboomschors (huang bai)

Phellodendron amurense

Traditioneel toegeschreven

Voert vochtige hitte af uit het onderlichaam en koelt hitte door nier-yin-tekort.

Azië · Kruid · № 414

Andrographis

Andrographis paniculata

Traditioneel toegeschreven

Maagversterkend, versterkend, koortsverlagend, zuiverend, ontwormend, galbevorderend; bij winderigheid, gebrek aan eetlust, darmklachten bij kinderen, diarree, dysenterie, trage lever, zenuwpijn, herstel na koorts.

Europa · Kruid · № 197

Anjer

Dianthus spp.

De kruidnagelanjer heeft geurige, eetbare bloemblaadjes. In de Chinese geneeskunde wordt de verwante Dianthus superbus (qu mai) gebruikt bij blaasontsteking; voor de tuinanjer is geen medicinale werking beschreven.

Zuid-Amerika · Kruid · № 866

Apenboom (pehuén)

Araucaria araucana

Oeroude conifeer die meer dan duizend jaar oud wordt. De grote, zetmeelrijke zaden zijn een voedzaam voedsel; de hars werd op wonden gebruikt.

Europa · Voeding · № 84

Appel

Malus domestica

Vrucht rijk aan vezels zoals pectine; geraspte appel is een oud huismiddel bij lichte diarree. Er is geen specifieke medische werking bewezen.

Afrika · Anders · № 387

Arganboom

Argania spinosa

De olie uit de pitten wordt gebruikt voor huid en haar en, geroosterd, als spijsolie. Ze is rijk aan onverzadigde vetzuren en vitamine E; claims over huidveroudering zijn niet goed onderzocht.