Kruidenkennis en de culturen die haar doorgaven

Midden-Amerika en Caraïben · Kruid · № 161

Cayennepeper

Capsicum frutescens

Capsaïcine uit chilipepers wordt uitwendig gebruikt bij zenuwpijn en gewrichtspijn; hooggedoseerde capsaïcinepleisters zijn als medicijn erkend. Inwendig is het vooral een verwarmende specerij.

Zuid-Amerika · Kruid · № 1002

Chachacomo

Escallonia resinosa (en verwante soorten, o.a. E. micrantha)

Struik of boom van 2 tot 10 meter met een rossige, papierachtige schors en kleine, fijn getande bladeren vol hars en etherische olie. Over de werking bij mensen is vrijwel niets onderzocht.

Europa · Paddenstoel · № 578

Chaga

Inonotus obliquus

Traditioneel toegeschreven

Stimulerend, adaptogeen, antioxidant; reguleert het immuunsysteem (ook bij auto-immuunziekten), verlaagt cholesterol, balanceert bloedsuiker, ontstekingsremmend.

Afrika · Kruid · № 453

Chaksu

Cassia absus

Traditioneel toegeschreven

Bitter, samentrekkend, bloeddrukverlagend; bladeren bij hoest; zaden bij ringworm, huidziekten, bindvliesontsteking en oogontsteking.

Zuid-Amerika · Kruid · № 919

Chanca piedra

Phyllanthus niruri (en P. stipulatus, P. urinaria)

Klein kruid met rijen fijne blaadjes en piepkleine vruchtjes eronder. In proeven remde het de vorming van niersteenkristallen en werkte het plasdrijvend; kleine studies bij mensen geven nog geen duidelijk bewijs.

Azië · Kruid · № 290

Chinees goudscherm (chai hu)

Bupleurum chinense

Traditioneel toegeschreven

Energietonicum, leverstimulerend, verkoelend, antibacterieel, ontstekingsremmend, pijnstillend, galbevorderend, cholesterolverlagend.

Azië · Kruid · № 684

Chinees viooltje (zi hua di ding)

Viola yedoensis (syn. V. philippica)

Traditioneel toegeschreven

Koelt hitte en 'gif' bij abcessen, steenpuisten, keelpijn en ontstoken ogen.

Azië · Kruid · № 304

Chinese gouddraad (huang lian)

Coptis chinensis

Traditioneel toegeschreven

Galbevorderend, antibacterieel, pijnstillend, kalmerend, ontstekingsremmend.

Europa · Kruid · № 225

Cichorei

Cichorium intybus

Traditioneel toegeschreven

Urinedrijvend, laxerend, versterkend.

Azië · Voeding · № 221

Citroen

Citrus limon

Traditioneel toegeschreven

Ontstekingsremmend, antihistaminisch, urinedrijvend, versterkt de aders.

Noord-Amerika · Mineraal · № 364

Colloïdaal zilver

Zilverdeeltjes in water. Er is geen bewijs dat colloïdaal zilver infecties, hiv of andere ziekten behandelt; het kan wel argyrie geven, een blijvende blauwgrijze verkleuring van huid en organen.

Zuid-Amerika · Kruid · № 855

Copaiba

Copaifera officinalis en verwante soorten

Boom waarvan de oliehars veel bèta-caryofylleen bevat. Gebruikt op de huid bij ontstekingen en wondjes; het bewijs komt vooral uit dier- en laboratoriumonderzoek.

Noord-Amerika · Voeding · № 13

Cranberry

Vaccinium macrocarpon

Bessen worden als voedsel gebruikt. Producten kunnen bij sommige vrouwen mogelijk het risico op terugkerende urineweginfecties verlagen; bewijs is wisselend.

Noord-Amerika · Kruid · № 579

Creosootstruik

Larrea divaricata

Traditioneel toegeschreven

Samentrekkend, stimulerend, zuiverend, urinedrijvend; ontgift lever en lichaam, ontstekingsremmend, bij artritis, versterkt blaas en nieren, uitwendig bij aambeien, steenpuisten, doorligwonden en kneuzingen.

Noord-Amerika · Kruid · № 189

Den

Pinus spp.

De geur van naalden en hars wordt als frisse, zuiverende geur ervaren. Dennenknoppen en -naalden bevatten etherische olie en vitamine C; een medicinale werking is nauwelijks onderzocht.

Azië · Kruid · № 215

Dille

Anethum graveolens

Traditioneel toegeschreven

Windverdrijvend.

Noord-Amerika · Kruid · № 948

Driebladige gouddraad

Coptis trifolia

Klein, groenblijvend kruid met goudgele draadachtige wortels. Die bevatten berberine, een bittere stof die in laboratoriumtests bacteriën remt; verwant aan de Chinese gouddraad (huang lian).

Europa · Kruid · № 105

Driekleurig viooltje

Viola tricolor

Traditioneel gebruikt bij huidaandoeningen zoals eczeem en wiegendoek, en bij hoest. Er is weinig klinisch onderzoek.

Europa · Voeding · № 245

Druif

Vitis vinifera

Traditioneel toegeschreven

Verzachtend, laxerend, verkoelend, maagversterkend, urinedrijvend; bij galachtige indigestie, bloedingen, pijnlijk plassen, chronische bronchitis, hartziekten, jicht; sap bij obstipatie bij kinderen.

Noord-Amerika · Kruid · № 995

Duivelswandelstok

Aralia spinosa

Struik of kleine boom uit de klimopfamilie, verwant aan de Amerikaanse nardus, met stammen vol stekels, enorme, dubbel geveerde bladeren en in de nazomer grote pluimen kleine witte bloemen met paarse bessen. De verse wortel is scherp en braakwekkend.

Europa · Kruid · № 56

Duizendblad

Achillea millefolium

Traditioneel gebruikt om kleine wondjes te stelpen, bij koorts en verkoudheid en als bitter voor de spijsvertering. Klinisch bewijs is beperkt.

Azië · Voeding · № 260

Erwt

Pisum sativum

Een eiwit- en vezelrijke peulvrucht. In de Chinese geneeskunde (wan dou) geldt de erwt als mild middel voor de milt en bij een lichte buikloop.

Europa · Kruid · № 193

Es

Fraxinus excelsior

Het blad werd als licht plas- en laxeermiddel en bij jicht gebruikt. Er is weinig onderzoek; een medicinale werking is niet aangetoond.

Noord-Amerika · Kruid · № 188

Esdoorn

Acer spp.

Ahornsiroop is ingedikt sap van de suikeresdoorn. Hij bevat vooral suiker en wat mineralen, zoals mangaan; het is een zoetmiddel, geen geneesmiddel.

Oceanië · Kruid · № 172

Eucalyptus

Eucalyptus globulus

Eucalyptusolie wordt gebruikt bij hoest en verstopte neus bij verkoudheid en uitwendig bij spierpijn; het Europees Geneesmiddelenbureau erkent deze toepassingen als traditioneel gebruik. Sterk klinisch bewijs is beperkt.

Europa · Voeding · № 90

Framboos

Rubus idaeus

De vrucht is een voedzame bes. Frambozenblad is in de volksgeneeskunde gebruikt in de laatste weken van de zwangerschap om de bevalling te vergemakkelijken; overtuigend bewijs daarvoor ontbreekt.

Noord-Amerika · Kruid · № 1000

Galax

Galax urceolata

Laag, wintergroen kruid uit de familie Diapensiaceae met glanzende, ronde, getande bladeren die in de winter brons- tot wijnrood kleuren, en in de lente een slanke aar witte bloemetjes. Planten in bloei ruiken scherp, bijna als een stinkdier. De werking is niet onderzocht.

Azië · Kruid · № 200

Gardenia

Gardenia jasminoides

Traditioneel toegeschreven

Koortsverlagend, kalmerend, bloeddrukverlagend, antibacterieel, galbevorderend.

Azië · Kruid · № 692

Gebaard glidkruid (ban zhi lian)

Scutellaria barbata

Traditioneel toegeschreven

Koelt het bloed, beweegt bloedstagnatie en vermindert zwellingen; bij leverontsteking.

Azië · Kruid · № 1

Gember

Zingiber officinale

Helpt bij misselijkheid, stimuleert de bloedsomloop en heeft een verwarmende werking.

Azië · Kruid · № 556

Gorakhmundi

Sphaeranthus indicus

Traditioneel toegeschreven

Bitter, versterkend, maagversterkend, stimulerend, zuiverend; bij galklachten, gezwellen, wormen, huidziekten (bloedzuiverend), bloedende aambeien, syfilis, urethrale afscheiding, bindvliesontsteking.

Europa · Kruid · № 49

Goudsbloem

Calendula officinalis

Eetbare bloem die historisch als geneesmiddel en kleurstof werd gebruikt. Olie ervan wordt veel in huidproducten verwerkt.

Azië · Voeding · № 343

Granaatappel

Punica granatum

Traditioneel toegeschreven

Wortel- en stamschors samentrekkend en sterk lintwormdrijvend; bloemen en schil samentrekkend en maagversterkend; sap verkoelend.

Midden-Amerika en Caraïben · Voeding · № 257

Grapefruit

Citrus × paradisi

Een vitamine C-rijke citrusvrucht. Grapefruit en grapefruitsap remmen enzymen die veel geneesmiddelen afbreken. De etherische olie wordt gebruikt in huid- en haarproducten, maar effecten op cellulitis of haargroei zijn niet aangetoond.

Europa · Kruid · № 218

Groene munt

Mentha spicata

De klassieke keukenmunt, met de mildere carvon in plaats van menthol. Ze wordt als thee bij een volle maag en misselijkheid gedronken; studies naar concentratie zijn klein en niet doorslaggevend.

Noord-Amerika · Voeding · № 962

Grondpruim

Astragalus crassicarpus

Lage vlinderbloemige met paarsroze bloemen en dikke, ronde peulen die als kleine pruimen op de grond liggen. Alleen de jonge peulen zijn eetbaar.